Kaderiyye akımının ikinci önemli ismi Gaylan ed-Dımaşkî'dir. Onun Emevilere muhalefetinin daha Ömer b. Abdülaziz döneminin başlarında (99- 102/717-720) tezahür etmiş olduğu görülmektedir. Muhtemelen o, Ömer b. Abdülaziz'i belli reformlar yapması için zorlayan ve tenkidci bir hava ile bir mektup yazan kimsedir. Kaderiyye akidesinin koyu bir muarızı olarak tanınan Ömer'in Gaylan'a görüşünü sorduğu ve onu bu inancın tahlikesinden dolayı ikaz ettiği ve ayrıca diğerlerini de Gaylan'ın kader anlayışına inanmamaları hususunda uyardığı söylenir. Görüşleri onu, Hişam b. Abdülmelik (106-126/ 724-743) döneminde müşkilata sokmuştur. Bu yüzden bir arkadaşı ile Erme- nistan'a kaçtığından bahsedilir. Ancak o daha sonra Hişam'ın iktidarının son- larına doğru yakalandı ve idam edildi (98).
Sonuç olarak Hz. Peygamber sonrası İslâm toplumunda cereyan eden hadiselerin çeşitli siyasî ve dinî görüş ayrılıklarına ve bu görüşler üzerinde çok farklı yorumlara yol açtığını, bu yorumların zamanla dinî mezheb hüviyetine kavuştuğunu özellikle Emevîlerin yönetim ve din anlayışlarının bu oluşumlara hız ve güç verdiğini söylemek mümkündür.