Uzun süredir fırsat bulup okuyamadığım için benim adıma ilgi çekici olan beyin konusunu güvenli bir liman olarak düşünerek ve zorlanmadan bitirebileceğimi bilerek bu kitabı okumaya karar verdim.
Evet kitabın dili kolay, okunması rahat. Beyin ile ilgili diğer popüler kitaplara göre farkı şu: Teknik detaylara pek girmiyor ve genel okuyucu kitlesini daha çok içine çekebilecek şekilde daha fazla pratik önerilerde bulunuyor. Zaten yazarlar da davranış bilimleri üzerine yetkin oldukları için olayın mutfağına çok girmemişler. Kitabın asıl amacı beynimizin varsayılan ayarlarının farkına varmak, ne çeşit önyargılara sahip olduğumuzu anlamak ve bunlara yönelik minik düzeltmeler, tedbirler sağlayarak önce kendimizin sonra da toplumun genel yaşam kalitesini artırmak üzerine.
Her ne kadar aynı kitaptan onlarca paylaşım yapmayı sevmesem de şurayı not almalıyım dediğim noktaları alıntıladım. Alıntılara göz atarak kitabın genel dilini ve yapısını anlayabilirsiniz. Kişisel gelişim kategorisinde de görülebilir ama verdiği tüm tavsiyeleri temellendirdiği ve örneklerle açıkladığı için inandırıcılığı daha yüksek düzeyde. Zaten inanmaktan ve sizi gaza getirmekten ziyade gerçekten psikolojik deneylerle kanıtlanmış veya tasdiklenmiş tecrübeler üzerinden giderek bunları düzeltme yolunu detaylı şekilde açıklıyor. Biraz tekrara düştüğü ve zaman zaman göz hareketlerimi 1-2 satır atlattığım sayfalar olmadı değil. Fakat yine de çok uzun bir kitap değil ve sahip olduğumuz zihinsel "bug"ları net şekilde sindirebilmemiz için bu şekilde üzerine basa basa anlatmak gerekiyor olabilir.
David Eagleman kitapları şahsen benim daha çok hoşuma gitti. Beynimizin daha derinden, daha detaylı ve daha uzun şekilde nasıl süreçler yaşadığını gözler önüne sermesi açısından benim tarzıma daha uygun diyebilirim. Ama en kısa yoldan bir şeylerin farkına varmak için bu kitap da oldukça faydalı ve hayatınıza daha doğrudan dokunacak bir yapısı var. "Aa bu davranışı ben de yapıyorum, eveet." diyeceğiniz noktalar illa ki olacaktır. Hiç olmuyorsa da muhtemelen benmerkezcilikle ilgili başka bir önyargıya sahipsinizdir. Herkesin kendine göre faydalanabileceği birtakım öngörüler ve tespitler sunacağından eminim.
Beynimizle yaşamak zorundayız ve düzeltmeye çalıştığımız şeyden bahsederken bile onu kullanıyor, onu kendisiyle daha iyi hale getirmeye çalışıyoruz. Onu denetleyen ikinci bir beyne sahip değiliz. Ama aslında beyin yekpare bir bilinç topu değil. Beynin farklı bölgeleri var, sürekli etkileşim halinde birbirine tesir eden karmaşık bir yapılanması var. Yani "biz" dediğimiz şey tam olarak neresi bunu bile tarif etmek zor. Sadece bilinç ürettiğimiz küçük bir alana indirgemek de haksızlık olur beynimizi veya kendimizi. Yine de otomatik pilotta hızlı çalışabilen ve muhakeme etmek yerine işlevini mükemmel yerine getiren kısımları kısa süreliğine bir yana koyarsak, planlayan, tasarlayan, fark eden, hayal eden ve yaratıcı davranan üst bilişsel fonksiyonları yöneten kısmın biraz daha sazı eline almasını sağlamamız gerekiyor. Modern hayatın hızlı akışı sebebiyle bu otopilot sistemi içerisindeyken ve aynı anda birçok şeye yetişmek zorundayken nasıl yaşadığımızın farkına varmakta güçlük çekiyoruz ve kendimizi robotlaşmış gibi hissediyoruz. Bu yüzden kitapta bol bol bahsedilen pratik tavsiyeleri uygulamaya çalışmak, arada bir durup nefeslenip olduğumuz anın farkına varmak ve beyninizi güzel bir şekilde yönlendirebilmek, alışageldiğiniz refleks tepki ve davranışları denetleyebilmek vs. adına önem kazanıyor.
Evet daha önce hiç bilmediğim inanılmaz şeyler öğretmedi bana kitap. Ama kendime ilke edindiğim veya doğru olduğunu bildiğim teorik bilgileri ne ölçüde hayata geçirdiğimi de sorgulattı en azından. Daha farkında, daha anlamlı ve daha kaliteli bir yaşam için güzel tespitler ve pratik çözümler barındıran faydalı bir kitap diyebilirim. 10'lu puanlama sisteminde buçuklu puan verememekten nefret ediyorum ve 7.5 vermek isteyip veremediğim zaman hata veriyor beynim. Mecburen 7 puan vermek durumundayım. Tavsiye ederim.
Beyin Nasıl Çalışır?Crawford Hollingworth · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202519 okunma