Evrim Teorisine Gen Merkezli Bakış
Richard Dawkins'in 1976 tarihli çığır açan eseri "Gen Bencildir" (The Selfish Gene), evrim teorisine bambaşka ve sarsıcı bir bakış açısı getiriyor. Kitap, evrimin temel birimi olarak bireyi veya türü değil, genleri merkeze almış.
Dawkins'e göre bizler, yani organizmalar, genlerin kendilerini kopyalamak ve gelecek kuşaklara aktarmak için kullandıkları "hayatta kalma makineleriyiz." Bu kavramı çok sevdim. Kitabın İngilizce aslındaki hali ise şöyle, "yaşamkalım makineleri"... Kitap, organizmalardaki fedakarlık ve bencillik gibi davranışların bile nihayetinde genlerin kendi "bencil" çıkarlarından, yani çoğalma ve kalıcılık arayışından kaynaklandığını, soydaş seçilimi, saldırganlık ve eşey farklılıkları gibi konuları bu gen merkezli bakış açısıyla açıklıyor.
Popüler bilim türü olan bu eser, sade ve çarpıcı anlatımı, düşündürücü örnekleri ile biyolojiye yabancı okuyucunun bile anlayabileceği bir dilde yazılmış. Kitapta ayrıca, kültürel evrimin birimi olarak tanımladığı "mem" kavramını ortaya atarak sosyal bilimler üzerinde de derin etkiler bırakmıştır. Bu kitaptan sonra Edgerton'un "Hasta Toplumlar" kitabını okumak çok şey kazandıracaktır. Ne yazık ki ben bu kazancın birazından mahrum kaldım çünkü daha önce Hasta Toplumlar kitabını okumuştum...
"Gen Bencildir", bilimsel bir savunu olmanın ötesinde, okuyucuyu yaşamın temelindeki mekanizmalar üzerine düşünmeye ve kabul görmüş görüşleri sorgulamaya iten, güncelliğini koruyan bir klasiktir. Evrimsel biyolojiye ve belki sosyobiyolojiye ilgi duyan herkesin okuması gereken, ufuk açıcı bir başyapıt.
·
38 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.