Melih Cevdet Anday burada bir ağacı anlatır ama aslında hepimizi. “Etlik bağlarına yakın / Saadetin adını bile duymamış bir ağaç” derken, o ağacın gövdesinde, dallarında, yapraklarında kendi hayatlarımızın yankısı vardır. Çünkü hepimiz bir noktada “rahatı kaçmış” varlıklarız; köklerimiz toprakta olsa da, içimizde hep bir kıpırtı, hep bir eksiklik hissi vardır.
Bu şiiri okurken ben o ağacı görüyorum: bir tepenin yamacında, ne gölgeye tam sığınmış ne de ışığa tam bırakmış kendini. Rüzgâr esiyor ama o rüzgârda bir huzur yok, bir çağrı var sanki. Ağaç duruyor ama içinde bir kıpırdanma hissediliyor. İşte Anday’ın büyüsü burada başlıyor — doğayı yalnızca bir manzara olarak değil, düşüncenin, insanın, varoluşun aynası olarak görüyor. O ağaç konuşmuyor, ama onun sessizliği bizim iç sesimizden daha gür.
Şiirdeki “rahatı kaçan” sözü, yalnız bir huzursuzluk değil; bir farkındalık hâli. Anday’ın şiiri, sükûneti değil, uyanışı anlatır. Çünkü rahat kaçmadan insan öğrenmez, sorgulamaz, büyümez. O yüzden şair “Ona bir kitap vereceğim / Rahatını kaçırmak için / Bir öğrenegörsün aşkı / Ağacı o vakit seyredin” der. Ağaç, aşkı öğrendiğinde değişir; tıpkı insan gibi. Bilmek, hissetmek, anlamak — hepsi rahatı kaçırır ama aynı zamanda var olmanın kapısını aralar.
Ben bu kitabı her okuduğumda, kendi içimdeki ağacı düşünüyorum. Belki köklerim bir yerde tutunmuş ama dallarım sürekli başka bir yöne uzanıyor. Rahatım kaçıyor, evet — ama o rahatsızlıkta bir canlılık var. Anday’ın dili sade ama derin; her kelime bir taş gibi yerinde duruyor, ama o taşların altından hep bir kıpırdanma, bir düşünce çıkıyor. Onun şiirinde doğa, insanın en derin duygularına tanıklık ediyor. Ağaç, bir doğa varlığı olmaktan çıkıp bilgelik taşıyan bir varlığa dönüşüyor.
Rahatı Kaçan Ağaç, insana sabitlikten çok hareketi, uyumaktan çok uyanmayı hatırlatıyor. Çünkü bu şiirde huzur yok — ama anlam var. Anday, “mesûd olamamak” hâlini bir eksiklik değil, bir bilgelik biçimi olarak anlatıyor. Gerçek huzur, belki de huzursuzluğu kabullenmekte saklı.
·
1 +1'leme
·104 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.