“Gerçek hayat, insanın içinde olandır.” – Knut Hamsun
Victoria, Açlık ve Pan ‘dan sonra bana göre Hamsun’un ve en lirik ama en acı romanı. Bu kez toplumsal sınıf farkı ve yaşamın acımasızlığı da sahnede ve Johannes ile Victoria arasındaki ilişki, içsel arzularıyla toplumun dayattığı sınırlar arasında sıkışmış durumda.
Hamsun, insanın hem açlığını hem vahşetini anlattıktan sonra, bu kez odağını kalbin en yorgun hâline çevirmiş. Bu hikâyede de aşk gene gurur ekseninde, gene zaman zaman hırçın ama daha çok, bir bekleyiş, vazgeçiş ve dingin bir kabulleniş.
Açlık’ta kahramanın onuru hayatta kalma içgüdünden bile güçlü. Açlık yalnızca fiziksel değil, ruhsal bir sınav.
Pan’da doğa devrede. Glahn, medeniyetin zincirlerinden uzak, doğanın içinde yaşıyor ama huzuru yine de bulamıyor. Çünkü insan, doğaya dönse bile içgüdülerinden kaçamıyor ve doğanın saflığıyla ruhun karanlığı arasındaki gerilim, Hamsun’un kaleminde şiirsel bir vahşet kazanıyor.
Victoria ise bu iki romanın ardından gelen dinginlik sanki.
Tüm hikayelerde ortak nokta ise, insanın esas mücadelesinin dış dünyada değil, kendi iç dünyasında gerçekleşmesi.
“Açlık”, “Pan” ve “Victoria” hepsi, insan ruhunun kıvrımlarına farklı bir pencere açıyor.
19. yüzyılın sonunda insanın iç dünyasını romanın eksenine oturtarak edebiyata yeni bir yön veren Knut Hamsun, bireyi toplumun kalabalığından çekip kendi iç sesinin merkezine yerleştirmiş.
Hamsun’un etkisi İskandinavya’nın sınırlarını aşarak Türk edebiyatına da sızmış. Oğuz Atay’ın tutunamayanlarında, Sabahattin Ali’nin sessiz yalnızlıklarında Hamsun’un etkisini şimdi kavrayabiliyorum.
·
88 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.