(Spoiler içerebilir)
Üç İstanbul, Mithat Cemal Kuntay'ın 1938 yılında yayımlanan ilk ve tek romanı. Kitap II. Abdülhamit, II. Meşrutiyet ve mütareke yıllarının İstanbul'unu anlatıyor. Ancak bu cümleye bakarak tarihi bir roman okuyacağınızı düşünmeyin. Dönemsel olarak bu doğru olmakla birlikte daha çok İstanbul'un iktidarda veya iktidarla yakın olan elit kesimlerin birbirleriyle olan insan ilişkileri anlatılmaktadır. TRT zamanında 13 bölüm olarak dizi çekmiş ama şimdiki dönemde olsa 160 sayfalık Yaprak Dökümü'nden beş sezon dizi çıkaran özel kanallar bu kitaptan hem de orijinalinden uzaklaşmadan bol reytingli on sezonluk bir dizi rahat çıkarırlardı. Türk dizilerinin aradığı her malzeme kitapta mevcut.
Romanda çok fazla karakter var, haliyle bu durum okumayı zorlaştırıyor. Fazla ara verilmeden okunması tavsiye olunur. Romanda ön planda olmayan birkaç istisna dışında düzgün bir karakter yok. Kadın erkek fark etmeksizin herkes ahlaksız, kimin eli kimin cebinde belli değil, haysiyetsiz, gurursuz, her devrin adamı kişiler. Romanda birçok karakterin veremden ölmesi, bir dönem güç sahibi olan kişilerin kitabın sonunda bir anda dilenci olarak ortaya çıkması, neredeyse her kadının fahişeliğe meyilli olması vs abartıya kaçan tipleme, olay örgüsü ve tesadüfsel olayların çokluğu romanı inandırıcı olmaktan uzaklaştırıyor.
Kitapta aslında hem II.Abdülhamit hem de İttihat ve Terakki dönemi için ağır eleştiriler var. Ama bu eleştiriler karakterler ağzından altı doldurulmamış, yüzeysel, kalıplaşmış sözlerle yapılmış. Eleştiri sahibi bu karakterlerin zaten her devrin adamı, sahtekar, ahlaksız, rüşvetçi, para ve mevki için vatanı bile satabilecek karakterde kişiler olarak gösterildiğinden bu dönemlerdeki tüm mücadele iktidar, makam mevki, servet sahibi olma kavgası olarak görülüyor. Esasen kitapta İstanbul'un çoğunluk olan halk kitlesini göremiyoruz. Anlatılan sınırlı ama etkisi güçlü, saray ve konaklarda yaşayan bir kesimin yaşantıları, ilişkileri ve mücadeleri.
Bunun haricinde romanın dili orijinal metin olmasına karşın ağır sayılmaz. Bilinmeyen çok az kelime var. Kitaptaki durum tespitleri, kişi ve olay tahlilleri, insanların bakış açıları ve düşünüş biçimlerine dair yazarın düşündürücü ve vurgulayıcı tespitleri ilginç ve güzeldi. Kitabın sonunda ana karakter Adnan'ın tüm gayriahlaki yaşamına karşın hayatını sorgulaması, pişmanlıkları, abartılı da olsa devletin yıkılışındaki toplumsal yozlaşmayı göz önüne seren bazı bölümler kitabın eksilerini azaltıyor.
Sonuç olarak, uzun bir roman olmasına karşılık bence sıkılmadan okunabiliyor ve sürükleyici sayılır. Bu eseri fazla beklentiye girmeden Türk dizisi tadında okuyabilirsiniz.
İyi okumalar.
·
727 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.