“Başkaları gündüz erdemli olur, gece ise günah işler; bense gündüzleri riyakâr, geceleri ise saf arzuyumdur.” diyerek kendini tanımlar baştan çıkarıcı Johannes.
Kierkegaard’ın Baştan Çıkarıcının Günlüğü, arzunun, estetiğin ve vicdanın sınırlarını ustaca sorgular. Johannes’in zekâsı kadar duygusuzluğu da büyüleyicidir. Onun oyunları arasında gezerken bir noktada kimin baştan çıktığını sorgulamaya başlarsınız. Kierkegaard, Johannes’in günlüğü aracılığıyla “estetik yaşam biçimi”nin en uç hâlini sergiler. Tutku, manipülasyon ve güzellik iç içe geçerken, erdemin yerini soğuk ve kötücül bir zekâ alır.
Ve Johannes’in oynadığı bu oyun, karşısındakinin teslimiyetini gördüğü anda değerini yitirir — çünkü onun tutkusu sahip olmakta değil, arayışın sonsuzluğundadır.
Johannes Cordelia’yı sevdiği için değil, onun ruhunu ve duygularını çözmek, biçimlendirmek ve sonunda “tam sahiplik anına” kadar getirmek için yaklaştı. O, tutkuyu yaşayan değil, gözlemleyen bir “estetikçi”dir. Kierkegaard’ın felsefesinde bu “estetik yaşam biçimi”nin en uç örneğidir — biri duyguyu yaşamak yerine onu incelemek, kontrol etmek ve estetik bir deneyime dönüştürmek ister.
Yani Cordelia’yla ilişkisi bir deney gibidir. Onun aşkını kazanmak Johannes için bir amaç değil, süreçtir.
Cordelia gerçekten teslim olduğunda, yani saf bir sevgiyle kendini verdiğinde, Johannes’in arzusu biter. Çünkü o noktada “arayışın güzelliği” sona erer. Artık hiçbir gizem, hiçbir oyun, hiçbir estetik gerilim kalmaz. O yüzden geri çekilir — hem Cordelia’dan hem de kendi kurduğu tutkudan.
Kısaca:
Johannes, Cordelia’yı elde etmek için sever,
ama elde ettiği anda sevmeyi bırakır.
·
64 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.