Tevfik İleri'nin hayatından etkilenmemle beraber Demokrat Parti iktidarının ve 1960 darbesinin tarihine merak saldım. Bu konuya dair bakış açıları birbirinden farklı 4 adet hatırat okumak nasip oldu. Necip Fazıl üstada da yöneltilen, hatta Yassıada yargılamalarına konu olmuş bir mesele de vardı: Büyük Doğu Dergisinin neşriyatı için örtülü ödenekten verilen yüklü miktarda para. Bu yüzden olayları bir de üstadın bakışıyla görelim istedim, art arda çok fazla siyasete dair kitaba maruz kaldım :)
Necip Fazıl üstad 
Benim Gözümde Menderes adlı kitabında öncelikle Adnan Menderes'in yetişme tarzına, mizacına yer veriyor. Aslında çok ürkek mizaca sahip bir çocukken hayat tecrübeleri ve 7 senelik askerlik sürecinden sonra daha farklı bir mizaca bürünüyor. Kendisi toprak sahibiyken Ankara'nın, siyasetin yolunu tutuyor. Tek partili dönemde CHP içerisinde yer alan Celal Bayar, Adnan Menderes, Refik Koraltan ve Fuat Köprülü'nün Mecliste Dörtlü Takrir olarak anılan önergesiyle beraber Demokrat Partinin temelleri atılıyor. Necip Fazıl üstad amaç ve fikir noksanlığı etrafında birleşen bu dörtlüyü fazlaca eleştiriyor ve CHP'nin zihniyetinden daha farklı, yenilikçi olmadıklarından dem vuruyor.
Zamanla Adnan Menderes'in de Başvekil makamına gelmesi, ezanın yeniden Arapça olarak okunması gibi hadiseler neticesinde üstadın biraz ümitvar biraz mecburi şekilde Adnan Menderes'e yüklediği bir misyonu söz konusu oluyor. İslami bir düşünce yapısıyla aksiyon almasını ısrarla istiyor fakat bunu elde edemiyor. Üstad İsmet İnönü ve CHP zihniyetinin tamamen yerle bir edilmesi ve sert bir duruş gösterilmesi taraftarı. Fakat ne Demokrat Parti'den ne de Menderes'ten bu tavrı göremiyor. Büyük Doğu dergisinin neşriyatı için para ödendiğinde dahi Demokrat Parti lehine baskılar yapmıyor. Hatta Büyük Doğu sayıları Demokrat Partinin başına iş açmaya bile başlıyor. Üstad ise sürekli tevkif ediliyor ve hapishaneden hapishaneye sürükleniyor. Adnan Menderes ise üstadın basın affıyla hürriyetine kavuşturma imkanına sahipken koruyup kollamamasına fazlasıyla hiddetleniyor. Adnan Menderes'e karşı da bu tenkitlerini defaatle iletiyor. Fakat hem Menderes'in mizacı hem de etrafına topladığı şahısların basiretsizliği sebebiyle adım adım kendi sonlarını hazırlıyor.
“Elveda Adnan Bey!..
İnşallah yeni yetişeceklere ders olursun!..
Elveda!..”
Necip Fazıl üstad hem kendi yaşadıklarıyla hem de Adnan Menderes'in yanında bulunan Samet Ağaoğlu gibi isimlerin eserlerinden alıntılar yaparak süreci net bir şekilde ortaya koyuyor. Dönemi idrak edebilmek adına çok kıymetli bir eser olduğunu düşünüyorum. Üstadın yeri geldiğinde iğneleyici ve sert yazıları yeri geldiğinde de yaptığı tespitler okuma keyfi de sağlıyor, ilgilisine muhakkak tavsiye ederim.
Keyifli okumalar dilerim.
Benim Gözümde Menderes adlı kitabında öncelikle Adnan Menderes'in yetişme tarzına, mizacına yer veriyor. Aslında çok ürkek mizaca sahip bir çocukken hayat tecrübeleri ve 7 senelik askerlik sürecinden sonra daha farklı bir mizaca bürünüyor. Kendisi toprak sahibiyken Ankara'nın, siyasetin yolunu tutuyor. Tek partili dönemde CHP içerisinde yer alan Celal Bayar, Adnan Menderes, Refik Koraltan ve Fuat Köprülü'nün Mecliste Dörtlü Takrir olarak anılan önergesiyle beraber Demokrat Partinin temelleri atılıyor. Necip Fazıl üstad amaç ve fikir noksanlığı etrafında birleşen bu dörtlüyü fazlaca eleştiriyor ve CHP'nin zihniyetinden daha farklı, yenilikçi olmadıklarından dem vuruyor.
Zamanla Adnan Menderes'in de Başvekil makamına gelmesi, ezanın yeniden Arapça olarak okunması gibi hadiseler neticesinde üstadın biraz ümitvar biraz mecburi şekilde Adnan Menderes'e yüklediği bir misyonu söz konusu oluyor. İslami bir düşünce yapısıyla aksiyon almasını ısrarla istiyor fakat bunu elde edemiyor. Üstad İsmet İnönü ve CHP zihniyetinin tamamen yerle bir edilmesi ve sert bir duruş gösterilmesi taraftarı. Fakat ne Demokrat Parti'den ne de Menderes'ten bu tavrı göremiyor. Büyük Doğu dergisinin neşriyatı için para ödendiğinde dahi Demokrat Parti lehine baskılar yapmıyor. Hatta Büyük Doğu sayıları Demokrat Partinin başına iş açmaya bile başlıyor. Üstad ise sürekli tevkif ediliyor ve hapishaneden hapishaneye sürükleniyor. Adnan Menderes ise üstadın basın affıyla hürriyetine kavuşturma imkanına sahipken koruyup kollamamasına fazlasıyla hiddetleniyor. Adnan Menderes'e karşı da bu tenkitlerini defaatle iletiyor. Fakat hem Menderes'in mizacı hem de etrafına topladığı şahısların basiretsizliği sebebiyle adım adım kendi sonlarını hazırlıyor.
“Elveda Adnan Bey!..
İnşallah yeni yetişeceklere ders olursun!..
Elveda!..”
Necip Fazıl üstad hem kendi yaşadıklarıyla hem de Adnan Menderes'in yanında bulunan Samet Ağaoğlu gibi isimlerin eserlerinden alıntılar yaparak süreci net bir şekilde ortaya koyuyor. Dönemi idrak edebilmek adına çok kıymetli bir eser olduğunu düşünüyorum. Üstadın yeri geldiğinde iğneleyici ve sert yazıları yeri geldiğinde de yaptığı tespitler okuma keyfi de sağlıyor, ilgilisine muhakkak tavsiye ederim.
Keyifli okumalar dilerim.
·
100 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
fatmanur
Gönderi Sahibi
Sayfaları sararmış, babamın kitaplığından aldığım ve babamın altını çizmeye değer bulduğu cümleleri görerek okuduğum bir kitap oldu. Babamla aynı yerlerin altını çizme düşüncesinde olmamız mutlu da etti :) Hem kitabın şekliyle hem de içeriğiyle zaman yolculuğu yapıyor hissiyatına büründüm. 🐢