Doç. Dr. Zeynelabidin Makas ve Dr. Yaşar Kalafat 'in birlikte kaleme aldığı Aras Vadisinde Karşılaştırmalı Türk Halk İnançları adlı eser, Türk folklor ve etnografya çalışmalarında kendine özgü bir konuma sahiptir.
Aras Vadisinde Karşılaştırmalı Türk Halk İnançları ,Aras Nehri'nin geçtiği coğrafi bölgeyi (genellikle Doğu Anadolu'nun sınır bölgeleri) merkeze alarak, bu kadim havzada yaşayan Türk kültürlerinin halk inançlarını derinlemesine incelemektedir.
Aras Vadisinde Karşılaştırmalı Türk Halk İnançları ,sadece o bölgeye özgü inanç unsurlarını kaydetmekle kalmayıp, bu inançları daha geniş Türk halk inançları bütünü içerisinde karşılaştırmalı bir perspektifle ele almasıyla dikkat çekmektedir.
Yazarların bu tür disiplinler arası çalışmalarda sergiledikleri titizlik, eserin temelini oluşturmaktadır.
Eserin büyük bir kısmının, yazarların saha çalışmalarıyla elde ettiği birinci elden veriler üzerine inşa edildiği anlaşılmaktadır. Bu, teorik bilgilerin somut gözlemlerle desteklenmesini sağlamıştır.
Kitabın en güçlü yönlerinden biri, Aras Vadisi'ndeki inanç motiflerinin (örneğin; su kültü, at kültü, şamanistik kalıntılar, doğum/ölüm ritüelleri) Kuzey, Orta ve Batı Anadolu veya Orta Asya Türk topluluklarındaki benzerleriyle yan yana getirilmesidir. Bu, inançların coğrafi yayılımını ve dönüşümünü anlamak açısından kritik bir öneme sahiptir.
Aras Vadisinde Karşılaştırmalı Türk Halk İnançları , sadece antropolojik veri toplamakla kalmayıp, tarihsel arka planı ve sosyolojik bağlamı da ihmal etmeyen çok katmanlı bir inceleme sunmaktadır.
İncelenen bölge, tarih boyunca farklı medeniyetlerin ve göç yollarının kesişim noktası olması sebebiyle, inanç katmanlaşması açısından zengin bir yapı sergilemektedir. Kitapta muhtemelen öne çıkan ve detaylı incelenen bazı temalar şunlardır:
Aras Nehri'nin kutsallığı, dağların ve belirli ağaç türlerinin manevi anlamları
Bölgesel olarak kabul gören cin, peri gibi varlıklara dair inanışlar ve bunlara karşı geliştirilen koruyucu pratiklerİslamiyet öncesi inanç unsurlarının, İslami ritüeller içerisine nasıl nüfuz ettiğinin veya onlarla nasıl bir arada yaşadığının analizi
Yazarların, özellikle yerel ağızları, deyişleri ve anlatıları koruma altına alarak, inançların sadece teorik çerçevesini değil, canlı bir kültürel pratik olarak nasıl sürdürüldüğünü de gözler önüne sermesi eserin en büyük başarısıdır.
Aras Vadisinde Karşılaştırmalı Türk Halk İnançları Türk halk bilimi alanında standart bir başvuru eseri olma potansiyeline sahiptir. Makas ve Kalafat, etnografik titizliği akademik analizle birleştirerek, sadece bir bölge raporu değil, Türk kültürünün inanç coğrafyasını anlamlandırmaya yönelik önemli bir harita sunmuştur.
Aras Vadisinde Karşılaştırmalı Türk Halk İnançları özellikle folkloristler, sosyologlar ve Türk kültürü üzerine çalışan araştırmacılar için vazgeçilmez bir kaynaktır. Vadideki inançların güncel durumunu belgeleyerek, kültürel hafızanın korunmasına da değerli bir katkı sağlamıştır.
⋆ ˚。⋆୨୧˚ TANRI TÜRK E YÂR OLSUN ˚୨୧⋆。˚ ⋆