Jorge Armado nun Ölü Deniz kitabı bağlamında
halk edebiyatı ve modern anlatı
etkileşimleri
Jorge Amado’nun Ölü Deniz romanı, Brezilya’nın halk edebiyatından etkilendiği denizcilerin efsanelerinden ve sözlü gelenekten beslenen bir yapıt olduğu çok açık bir şekilde ortada . Ama aynı zamanda modern anlatıyı da içinde barındırmakta.
Ölü Deniz’de halk edebiyatından etkilendiği,mitolojik ve efsanevi anlatımlar yer aldığını açıkça görüyoruz.Kitapta çokça deniz tanrıçası Lemanja yer alır mesela. Dini tanrıçalar çokça adından sözettirir.
Halk kültürünün derin izlerini taşır. Romanda çokça mitos unsurlar bu unsurların onları koruduğu veya yanına aldığı işlenmiştir.
Sözlü anlatımından gelen bir roman okuyor gibi oluruz. Zaten kahramanın amcası kitapta bol sözlü anlatım geleneğini bize işaret eder.
Sözlü anlatım geleneğinde Romanın dili, anlatıcının halk hikâyeciliğini andıran bir üsluba sahiptir.Bu romanda da bunu görüyoruz..
Halk edebiyatında bireyden çok topluluk öne çıkar. Ölü Deniz’de de bireysel kahramanlardan ziyade balıkçı topluluğunun ortak kaderi ve dayanışması anlatılması halk edebiyatı yönünü ortaya koymaktadır.
Modern anlatı özellikleri ise
Amado aynı zamanda çağdaş romanın tekniklerini de kullanmış
Halk öykülerinde görülmeyen bir biçimde, karakterlerin iç çatışmaları ve duygusal yoğunluklarını işlenmiştir..
Guma ve Lívia’nın aşkı, modern romanın bireysel duyarlılığıyla anlatılır.Modern anlatıya Ölü Deniz de sınıfsal eşitsizlikleri, emek sömürüsünü, deniz emekçilerinin yaşam mücadelesini realist bir gözle anlatması örnek gösterilebilir.
Roman, düz bir olay örgüsünden çok, efsane, masal, dua, anlatı ve iç monolog gibi farklı biçimleri iç içe geçmiş ve bu da modernist anlatının parçalı yapısına yakındır.
Halk anlatısı ile modern anlatı arasındaki etkileşim
Ölü Deniz, halk edebiyatı ve modern romanın birbirini dönüştürdüğü bir örnek olmuş bence.
Sonuç olarak, Jorge Amado Ölü Deniz de halk anlatılarının gerçekliği ile modern romanın psikolojik duyarlılığını harmanlayan bir yapıt yapmış..Böylece halk edebiyatı ile modern anlatı arasında köprü kurmuştur.
Nuray Kaya
·
33 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.