Mısırlı yazar Necib Mahfuz’un en önemli eserlerinden biri olan Hırsız ve Köpekler, hapisten yeni çıkan ve kendisini oraya gönderenlerden intikam almaya kararlı bir hırsız olan Said Mahran’ın hikâyesini anlatır. 1961’de yayımlanan roman, Said’in umutsuzluğunu, Mısır’daki devrim sonrası ortaya çıkan yeni düzene ve yozlaşmaya duyduğu hayal kırıklığını yansıtır. Çünkü Said yalnızca bir hırsız değil, ideallerinden uzaklaşmış bir devrimcidir. Roman, Mısır’da film ve televizyon dizisi olarak da uyarlanmıştır ve Arap edebiyatında bilinç akışı tekniğini kullanan ilk örneklerden biri olarak kabul edilir. En yakınlarının ihanetine uğrayıp hapse düşen Said, özgürlüğüne kavuştuğunda hem geçmişin hem de vicdanının yükünü taşır. Adaleti sağlamak ve düşmanlarını ortadan kaldırmak için çıktığı bu yol, giderek onun iç hesaplaşmasına dönüşür. Nobel Edebiyat Ödüllü Mahfuz, bu eserinde 1952 Mısır Devrimi sonrasında yaşadığı hayal kırıklığını, devrimle gelen umutların bireysel çıkarlar karşısında nasıl yok olduğunu sembolik bir anlatımla işler. Değişen değerler, yozlaşan idealler ve insanın kendi içindeki ikiyüzlülük romanın merkezindedir. Kısa ama yoğun bu eser, yalnızca 120 sayfada büyük bir ruhsal çöküşü ve toplumsal dönüşümü yansıtır.
Mahfuz, bu eseri kaleme alırken 1960’larda Mısır’da ün salmış hırsız Mahmud Emin Süleyman’dan esinlenmiştir. “Bu olay patlak verince,” der yazar, “düşüncelerimi ifade etmek için onu bir araç olarak seçtim.” sözleriyle açıklar.
Romanın Türkçe çevirisi Avi Pardo tarafından yapılmıştır. Zaman zaman kahramanın iç sesiyle ilerleyen anlatım, italik bölümlerle verilmiş iç monologlarla zenginleşir. Mahfuz, romanda yalnızca bir suçlunun intikam hikâyesini değil, devrimden sonra insanın kendi ideallerine yabancılaşmasını anlatır. Said Mahran, hem kişisel hem toplumsal düzeyde bir “ihanet”in sembolüdür. O, ne tam bir kahraman ne de sıradan bir suçludur; idealleri yıkılmış bir çağın trajik figürüdür. Roman ilerledikçe Said’in “haklı öfkesi” ile “derin yalnızlığı” iç içe geçer ve sonunda onun iç sesi, ihanete uğramış, yönünü kaybetmiş ama hâlâ direnmeye çalışan Mısır’ın ruhuna dönüşür.
Keyifli okumalar..
·
54 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.