Çalıkuşu
Öncelikle, kitabın konusundan önce kitabın yazıldığı yayınevine ve okuduğum baskısına birkaç lafım var. Okuduğum kitaplarda genellikle yazım kurallarına ya da noktalama hatalarına hiç dikkat etmem fakat bu kitap beni bile çok sinirlendirdi. Editör neredeydi kardeşim? Kitabın yarısındayken Çalıkuşunu basan başka bir yayınevi var mı acaba diye internette gezindim ve bulsaydım kesinlikle alırdım fakat bulamadım. Hiç boşluk verilmeden yazılmış bir cümle ya da bir kelimenin tam ortasına konulan kocaman boşluklarla doluydu kitap.. ya da eski osmanlı’dan kalan kelimeleri numaralandırmışlar anlamlarına bakmak için fakat sayfanın aşağısında o numaraya denk gelen bir açıklama yazılmamış. O kadar illallah ettirdiler ki birdaha bu yayınevinden kitap almamaya karar verdim. Şimdi, bu aradan çıktığına göre incelemenin anlam ve önemine geçebiliriz.
Çalıkuşu, Atatürk’ün başucu kitabıdır ve gençlere önerilmesini istediği romanlardan biridir.
Atatürk bu eseri özellikle kadınların toplumdaki yerinin güçlendirilmesi açısından değerli bulmuş, Feride karakterini “Cumhuriyet kadınının öncül örneklerinden biri” olarak görmüştür.
Feride’nin idealizmi, Anadolu’ya gidişi, eğitime adanmışlığı, hepsi Cumhuriyet’in hedeflediği aydınlanma ve eşitlik anlayışıyla örtüşür.
Bu yönüyle Çalıkuşu, sadece bir bireysel hikâye değil, modernleşen Türkiye’nin sembolik romanıdır.
Feride’nin cesareti, Atatürk’ün “Türk kadını her alanda eşit olmalıdır” düşüncesinin edebi bir yansıması gibidir.
Roman, genç yaşta ailesini kaybeden Feride’nin yatılı okul yıllarından başlayarak, hayatının farklı evrelerini anlatır.
Feride hem haylaz hem zeki bir kızdır; “Çalıkuşu” lakabını da arkadaşları ona bu hareketliliğinden dolayı takar.
Okul yıllarında amcasının oğlu Kamran’a âşık olur. Kamran, sakin ve olgun biridir — Feride’nin zıddı gibidir ama birbirlerini tamamlarlar.
Fakat düğünlerinden hemen önce, Feride Kamran’ın başka biriyle ilişkisi olduğunu öğrenir. Bu ihanet, onun hayatının dönüm noktası olur.
Feride, kırgınlığını içine gömer ve geçmişinden kaçar.
Bir öğretmen olarak Anadolu’nun köylerinde, kasabalarında dolaşmaya başlar. Feride’nin hikayesi bir “kaçış”tan çok bir “kendini bulma” hikayesidir.
Başlangıçta aşka ve ihanete odaklanırken, ilerleyen sayfalarda kadın kimliği, özgürlük, inanç ve direniş gibi temalar öne çıkar.
Feride toplumun kadınlardan beklediği edilgen rolleri reddeder, kendi ayakları üzerinde durmayı seçer.
Zor koşullarda bile idealist bir öğretmen olarak çalışır. Yoksulluk, önyargılar, cehaletle karşılaşsa da yılmaz.
Bir köyde çocuklara okuma yazma öğretirken yaşadığı iç konuşmalar, onun yalnızlığını ve kararlılığını ortaya koyar.
Yıllar sonra Kamran’la yolları tekrar kesişir. Bu karşılaşma ne romantik bir birleşme ne de bir intikam sahnesidir —
daha çok, yılların olgunlaştırdığı iki insanın birbirini anlamaya başlamasıdır.
Feride bu noktada hem kendini hem de hayatı bağışlamayı öğrenir.
·
52 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.