…bir karanlık inceleme:
İtiraflar, insan ruhunun sadece gölgelerini değil, gölgelerinin altında biriken çamuru da açığa çıkaran nadir metinlerden biridir. Augustinus bu kitapta günahlarını anlatmaz; günahların içindeki arzusunu anlatır. Çünkü insanı kirleten şey yaptığı kötülük değil, kötülüğe duyduğu sıcaklıktır. İtiraflar’ın asıl ağırlığı burada başlar: Augustinus günaha karşı değil, günahın kendisine verdiği hazza karşı utanç duyar. Bu utanç, insanın Tanrı’dan değil, kendi çıplak gerçeğinden kaçtığını hatırlatır.
Bu metin bir dönüşüm hikâyesi değildir. Dönüşümün ne kadar acı verdiğinin hikâyesidir. Augustinus iyi olmakla değil, iyiliğin ona açacağı yarayla yüzleşir. Çünkü iyilik bir merhem değil, bir neşterdir. İnsanı keser, kabuğunu soyar. Kötülük ise insana dokunmaz — sadece izin verir. Augustinus iyiliği ararken bile kötülüğün sıcaklığını özler; çünkü karanlık insana yük bindirmez. Işık ister. Teslimiyet ister. Değişim ister. Ve insan, en çok değişmekten korkar. Bu kitap, bu korkunun ilahi yankısıdır.
Augustinus’un Tanrı arayışı aslında insanın kendinden kaçma tarihi gibidir. O, Tanrı’yı ararken kendi benliğinin duvarlarına çarpar. Kendisini sevmeyen, Tanrı’yı nasıl sevsin? Kendine tahammül edemeyen, sonsuzluğa nasıl yaklaşsın? İtiraflar’ın en ağır sorusu budur: “Beni senden ayıran günahım mıydı, yoksa kendime duyduğum tiksinti mi?” Augustinus’un cevabı ürpertici biçimde insancıldır: “Kendimden kaçmak için Tanrı’dan saklandım.”
Sonunda ortaya çıkan şey bir zafer değil, bir yüzleşmedir. Augustinus Tanrı’yı bulduğu için değil, kendini inkâr etmeyi bıraktığı için kurtulur. Işık ona huzur getirmez; ışık ona hakikat getirir. Ve hakikat, huzurdan daha ağırdır. Çünkü insan ışığın altında kirini görür, karanlıkta ise kirini unutabilir. İtiraflar, insanın unutuşla kurduğu sahte barışı paramparça eden bir aynadır. Bu aynaya bakan, hem Tanrı’yı hem kendini görür — ama önce kendinin ne kadar eksik, zayıf, kırık olduğunu.
Sonuç:
İtiraflar bir kutsal metinden çok, insan ruhunun karanlık anatomisidir. Augustinus bize günahın ağırlığını değil, insanın kendini kandırma kudretini gösterir. Bu yüzden gerçek bir itiraf, Tanrı’ya değil — insanın kendine yönelttiği en acımasız bakıştır.
Ve Augustinus o bakışı atmaktan korksa da, sonunda bakar.
Bizim de aynı cesareti gösterip gösteremeyeceğimiz ise hâlâ karanlıkta bekleyen sorudur.
·
101 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.