Gönderi

Puan vermedi·96 syf.··
2025 10. kitabı
Quinquendine adlı bir kasabada Dr. Ox adındaki bir bilim insanı, kasabayı aydınlatma bahanesiyle kasabayı bir laboratuvara dönüştürerek kasaba halkına gizlice oksijen verir. Bunun neticesinde politikanın konuşulmadığı, kavgaların olmadığı, nişanlanmanın bile on sene sürdüğü, nabızların elliyi bile geçmediği bu sakin kasabada insanlar öfkeli, rekabetçi ve kavgacı davranışlara bürünürler. Üslubunun son derece akıcı ve iğneleyici olduğu hikâyenin sonunda “İnsanların davranışlarının oksijen metaforuyla bu kadar kolay değişebilmesi sadece dışsal bir etki midir, yoksa tüm bu etkilere rağmen iradenin payı var mıdır?” çelişkisini vurguluyor. Ayrıca yazar, bilimin otoriteye dönüşebileceğini ve bir araç olarak kullanılabileceğini eleştirmektedir. Bu nedenle hikâye, hem insan davranışının kırılganlığını hem de bilimin yönlendirici gücünü eşanlı olarak anlatarak okuru düşünmeye sevk ediyor. Günümüzde özellikle sosyal bilimlerin magazinleşmesiyle birlikte koskoca literatürler 30 saniyelik "reels"lere sığmaya başladı. 30 saniyelik çarpıtılmış bilgilerle insanlar hayatlarını yönlendirmeye başladılar. Sosyal medyada ve anaakım iletişim araçlarında kendilerini pazarlamak isteyen psikologlar "Evrimsel psikoloji" adı altında biyolojik indirgemecilik yaparak "Erkek böyle, kadın şöyle davranır" biçiminde psikoloji biliminin tam aksine vaazlar vererek insanların ilişkilerini alt üst ettiler. Bazı tarihçiler tarih bilimini kendi ideolojilerini savunmaları için araç olarak kullandılar. Ekonomi bilimini "Şu modeli, bu modeli" başlıklarına sıkıştırarak ekonomiyi altüst ettiler. Kitle iletişim araçlarını kontrol ederek insanları kutuplaştırdılar. Sonuçta yaratılan şey sağlıksız ilişkiler, sokaktaki kriminal vakalar, bozulmuş gelir dağılımı ve nihayetinde öfkeli bir toplum oldu. Bu toplum ise Verne'nin karikatürize edilmiş toplumu gibi kendi kişisel arzuları için bilgiyi kontrol eden, yayan Dr. Ox'lar tarafından oluşturuldu. Peki bu insanların suçu sabitken bilgiyi sorgulamayan insanları suçsuz sayabilir miyiz? Bu sorunun cevabı tartışılmaya daha çok devam edecek gibi duruyor.
Doktor Ox'un DeneyiJules Verne · İş Bankası Kültür Yayınları · 202123,7bin okunma
·
74 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.