Kendi Bakış Açım
Marlo Morgan’ın Bir Çift Yürek kitabı, Aborjin topluluğuyla yaptığı yolculuk üzerinden “gerçek insanlar”ın yaşam felsefesini anlatıyor. Metindeki bazı yaklaşımların, hem Kur’an’da hem de İslam düşüncesinde karşılığı olabilecek kavramlara temas ettiğini fark ettim. Benzerlikler elbette aynı inancı paylaştıkları anlamına gelmiyor; fakat insanlığın ortak değer arayışının izlerini görmek açısından dikkat çekiciydi.
Kitapta “kutlamaların” doğum günü gibi zamanlardan ziyade kişinin topluluğa katkısı, ruhsal gelişimde bir adım atması veya bir olgunluk seviyesini geçmesi üzerine yapılması dikkat çekiyordu. İslam geleneğinde de değer, çoğu zaman kronolojik yaşa değil, kişinin iyiliklerine, hikmete ve olgunluğuna bağlanır:
“Allah, içinizden iman edenlerin ve kendilerine ilim verilenlerin derecelerini yükseltir.” (Mücadele, 11 – Diyanet Meali)
Aborjinlerin “bilgelik ifadesini bekler” anlayışı da insana sorumluluk ve olgunluk yükleyen bir düşünüş. Kur’an’da sıkça geçen “tefekkür”, “akletme” ve “kalp ile idrak” vurgusuyla benzer bir yönü var:
“Onlar ayakta, otururken ve yanları üzerindeyken Allah’ı anarlar; göklerin ve yerin yaratılışı üzerinde düşünürler.” (Âl-i İmrân)
Kitapta geçen şu düşünce özellikle dikkatimi çekti: Gerçek insanlar, “tanrısal birliğin insanlar gibi şekli, ağırlığı, sınırı olmadığını; öz, saflık, sevgi ve sınırsız enerji olduğunu” söylüyorlar. Bu, İslam’ın “şekilden ve sınırlı varlık kavramından münezzeh olan Allah” inancını hatırlatıyor:
“O’nun benzeri hiçbir şey yoktur.” (Şûrâ, 11)
“Allah Samed’dir.” (İhlâs, 2)
Elbette Aborjinlerin bu inancı İslam ile birebir aynı değil; fakat “yaratıcının maddi bir forma indirgenemeyeceği” fikri ortak bir sezgi gibi duruyor.
Kitapta geçen şu ifade de oldukça düşündürücüydü:
“Konuşmak var oluş nedeni değildir; gerçek insanlar için konuşma yürek ve akılla yapılır. Ses sadece konuşmak için kullanıldığında sözler boş olur, ruhsal içerik taşımaz.”
Bu tavır, Kur’an’daki şu ilkeyle örtüşüyor:
“İnsan hiçbir söz söylemez ki, yanında gözetleyen (melek) bulunmasın.” (Kaf, 18)
Ve yine:
“Rahmân’ın kulları… boş söz işittiklerinde vakar ile geçip giderler.” (Furkan, 72)
Sözün sorumluluğu, gereksiz konuşmadan kaçınma, dilin temiz tutulması… İslam’da güçlü bir yer tutan bu kavramın Aborjinlerde de bir karşılık bulması dikkat çekici.
Ayrıca kitabın “bu gezegen duygularımızı sınamamız için verildi” düşüncesi de insanın imtihan dünyasında oluşunu çağrıştırıyor:
“Hanginizin daha güzel davranacağını sınamak için ölümü ve hayatı yaratan O’dur.” (Mülk, 2)
Kabilede “gerçek insanlar”ın doğayı tefekkür etmesi, kayalar, çağlayanlar ve manzaralar üzerinden içsel bir okuyuş yapmaları da yine Kur’an’ın “yeryüzünde ibretle dolaşma” çağrısıyla aynı yönde:
“Yeryüzünde dolaşmazlar mı ki düşünecek kalpleri, işitecek kulakları olsun?” (Hac, 46)
Son olarak, kitapta geçen “Seçimlerini bilgelikle yap çünkü istediğin şey eline geçebilir” cümlesi, Kur’an’daki şu hatırlatma ile paralellik taşıyor:
“Olur ki hoşunuza gitmeyen bir şey sizin için hayırlıdır, sevdiğiniz bir şey de sizin için şerli olabilir.” (Bakara, 216)
İnsanın niyetinin, arzusunun ve sonucunun her zaman aynı çizgide ilerlemeyebileceği düşüncesi iki metinde de mevcut.
***
Genel olarak; Bir Çift Yürek, anlatısal yönü tartışmaya açık olsa da, içindeki bazı düşünceler insanın ruhsal yolculuğuna, olgunlaşmasına ve kendini tanımasına dair evrensel çağrılar taşıyor. Bu öğretilerin bazı yönleri Kur’an’ın işaret ettiği hakikatlerle teması hissettirdi. Aynı zamanda, kitabın bazı yerlerinde din konusunun eksik bilgiyle değerlendirilmesi beni rahatsız etti; bunu yazarın İslam’a dair sınırlı bilgisine yoruyorum.
Yine de, farklı bir kültürün yaşam felsefesini tanımak ve kendi inancımla karşılaştırarak okumak benim için değerli bir deneyim oldu.
·
93 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.