Bu kitabı okumamın tek bir amacı vardı: Epey eski olduğu ve Dücane Hoca'nın fikirleri o güne göre epey de değişmiş bulunduğundan, o alışkın olduğumuz eleştiri gücünü bu denemelerde bulup bulamayacağımı görmek.
Evet, Cündioğlu'nun bazı analizleri gerçekten de (gerçi biraz bağlamlarından kopararak düşündüğümüzde) zekice. Hatta bir yazar olarak bunları edebi bir biçimde ifade edebilme gücü de etkileyici. Nitekim her yazısı kuru birer analizden ibaret değil. Çözmesi daha zor, şiirsel nesir diyebileceğimiz yazıları da mevcut kitapta. Daha "düz" olan metinlerinin içinde de pek sevdiği beyitleri konuyu pekiştirici olarak koymaktan zevk alıyor.
Fakat şunu söylemek lazım: O zamanın Dücane'si şimdinin eleştirel düşünceyi esas alan düşünürüne nazaran ideoloji örtüsünün altından bir türlü kafasını kaldıramıyor. Eleştirel düşünce sürekli değişene, geriye bırakılması gerekeni geride bırakmaya odaklanır. Zira yeni bilgi, varolanı hep yeniden değerlendirmeyi gerektirir. Fakat buradaki "düşünür" geçmişe ve sabit olana saplantılı bir şekilde tutunmaya çalışmakla meşgul. Bundan da bir kahramanlık anlatısı kuruyor. Üstelik bunu yaparken de, geçmişle çok uğraşanların düştüğü, onu adeta bir mutlak olarak düşlemek hatasına düşmekten kurtulamıyor, kendince bir asr-ı saadet tahayyül ediyor. Bu geçmiş ona göre tüm hurafeleriyle kabul edilmesi, bâtıl olana karşı sonuna kadar savunulması gereken bir değerler bütününü ifade ediyor. Ona göre bu gerçekte varolmayan, metafizik geçmişe tutunmaya çalışanlar, akıntıya karşı kürek çekenler esas kahramanlardır.
İşte bu tür fikirlerinin içeriği, ister istemez argüman kurma mantığını da etkiliyor ve gerçek bir eleştirel düşünme yöntemini uygulayamıyor. Dücane Hoca'nın zamanında hangi düşüncelere sahip olduğuna göz atmak isteyenler için okunabilir bir eser.
·
72 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.