İngiltere'de 1931 yılında düzenlenen bir bilim konferansında başını
Boris Hessen'in çektiği Sovyet delegasyonunun bu bildirisi, Marksist tarih anlayışının ve diyalektik materyalizm yöntemiyle üretim güçleri ile toplumsal ilişkilerin sürekli çatışmasının değerlendirilmesinin bir özetidir.
Fakat, başlığı Newton olarak belirlemesine karşın, oraya herhangi başka bir bilim insanının ismini de koysa olurdu; zira anlatmaya çalıştıklarının Newton'a özel hiçbir yanı yok. Daha ziyade bilim faaliyetinin egemen üretici güçlerin beklentisiyle nasıl örtüştüğüne ve kapitalizmin tarihî safhalarına çok daha fazla odaklanıyor. Bu açıdan bir bilim konferansında okunmak için çok yetersiz bir metin olduğunu düşünüyorum. Sonunu kapitalizmin sonunda sosyalizme evrileceği beylik düşüncesiyle bitirmesinden de aslında siyasi bir bildiri olarak okunmalı.
"Bilim tarihine bakışı kökten değiştiren bir metin" olarak kitabın arka kapağında da epey övülmüş ama bu görüşler 1931 senesinde de çoktan olgunlaşmıştı. Hele günümüz için yeni olabilecek hiçbir yanı yok. Zaman geçirmek için okunabilir elbette ama beklentiyi yüksek tutmamak gerek.
Serinin bu dördüncü kitabında nihayet Paris'i ve bitmek bilmeyen lahana tasvirlerini bıraktık, serinin ilk kitabının da geçtiği Plassans'a döndük. Burası küçük kasabalıların