Küçük Şeylere Büyüteç Tutmak
Rigotti’yle Gündeliğe Dönmek
Francesca Rigotti’nin Küçük Şeylerin Felsefesi’ni okurken kendimi sürekli evdeki en basit nesnelere bakarken buldum. Ütü masasına, klavyeye, makarna süzgecine vs. Çünkü kitap insana şunu fark ettiriyor: Hayat büyük meselelerden çok, küçük şeylerin sessizliğiyle kuruluyor.
Adorno’dan yaptığı bir alıntıda diyor ki, büyük konuların peşine düşen düşünür, “köpeğin ilkeli davranışına benzer; zira köpek kokuların yoğun olduğu yerde durup hareket edemez.” (s. 77) Bunu okuyunca istemsizce güldüm; çünkü hepimiz bazen o “kokuya tutulmuş köpek” gibi davranmıyor muyuz? Siyaset, toplum, krizler, büyük tartışmalar… Hepsi önemli, ama hepsine aynı anda bakmaya çalışırken günün içindeki küçük ayrıntıları kaçırıyoruz. Rigotti tam da bu kaçırdıklarımızla ilgileniyor.
Başka bir bölümde şöyle diyor:
“Bu dünya gündelik hayatın tuvalidir.” (s. 78) Bu cümleyi okuduğumdan beri tuval fikri aklımdan çıkmıyor. Mutfakta kaynayan çorba, masanın üzerindeki gölge, klavyenin üzerindeki parmak izi… Hepsi tuvaldeki birer fırça darbesi aslında.
Kitapta sık sık adı geçen Vilém Flusser’in şu sözünü de çok sevdim:
“Büyük bir kepçe ve kaynayan çorba: İşte dünyanın yaratılış hikâyesinin tamamı budur.” (s. 74) Bu kadar gündelik bir şeyden böyle büyük bir düşünce çıkması bana iyi geldi. Sanki her nesne “beni fark et” diye fısıldıyor.
En çok etkilendiğim bölümlerden biri ise Rigotti’nin göç deneyiminden bahsettiği kısımdı.
“Benim durumumda da bir nevi ‘göçmen özgürlüğü’ olup olmadığını kendime sormadan edemedim.” (s. 76)
Küçük şeylere yönelişin sadece teorik değil, kişisel bir özgürleşme olduğunu hissettim burada. İnsan bazen kendi hayatındaki büyük yüklerden kaçmak için bile küçük şeylere sığınıyor.
Sonuç olarak kitapta bahsedilen gündelik hayatın küçük ayrıntıları, düşüncenin en berrak yüzünü gösteren aynalar.
Büyük meselelerden yorulduğumda, bir süzgeci ya da bir fare hareketini bile düşünmeye değer bulma fikri hoşuma gitti
Kendi tuvalime biraz daha dikkatle bakacağım artık.
·
44 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.