Hiç Yaşanmamış Bir Hayatın Öyküsü
Bay Proharçin’i okurken, anlatının bağlamını takip etmekte zaman zaman zorlandım. Özellikle Bay Proharçin ve ev sahibi kadın dışında kalan karakterlerin hikâyedeki yerleri ve işlevleri zihnimde tam olarak netleşmedi. Metin, okuru yönlendiren güçlü bir anlatı örgüsünden ziyade, dağınık bir atmosfer içinde ilerliyor gibiydi. Bu da eserin okuma sürecini yer yer bulanıklaştırdı.
Bu metnin, yazarın kaleme aldığı ilk dönem eserlerinden biri olduğunu düşününce, anlatımdaki acemilik hissi daha anlaşılır hale geliyor. Henüz kalemi tam anlamıyla olgunlaşmamış bir yazarın izlerini görmek mümkün. Kurgu bütünlüğü ve karakter derinliği bakımından sonraki eserlerinin uzağında duruyor.
Buna rağmen, hikâyenin verdiği mesaj son derece çarpıcıydı. Çünkü kitap, nihayetinde yalnızca bir cimrilik hikâyesi anlatmıyor; insanın parayla kurduğu hastalıklı ilişkiyi, korkularını ve iç dünyasında büyüttüğü kuruntuların onu nasıl tükettiğini gözler önüne seriyor.
Bay Proharçin’in ölümü ve ardından sakladığı tüm paranın ortaya çıkışı, hikâyenin asıl darbesini vurduğu an oldu benim için. Hayatı boyunca parayı biriktirmiş,insanlar ondan para istemesin diye hayali karakter bile (görümce) uydurmuş bir adam. Fakat sonunda, o paranın tek bir kopeği bile onu hayata döndürmeye yetmedi. Yaşamak için araç olması gereken para, onun için hayatın kendisi hâline gelmişti. Ve bu yanılgı sanrılara kadar vararak, onu içten içe yiyerek bitirmişti.
Belki de metnin en acı tarafı şuydu: Bay Proharçin’in arkasından gerçek anlamda yas tutacak kimsenin olmayışı. İnsanın ardından ağlayacak tek bir kişi bile yoksa, kasalarda saklanan servetin ne anlamı olabilir? Seninle özlenecek anı bıraktığın bir kişi bile yok. Hayat, rakamlarla ölçülecek bir şey değilken; maaşlı bir düzenin içinde insanlar “yeter” demeyi ne zaman unuttu?
Bu kitap bana şunu düşündürdü: İnsan, yaşamayı ertelerken zenginleştirdiğini sanıyor kendini; oysa çok daha büyük zenginlikleri kaçırdığının farkında bile değil. Bay Proharçin’in asıl trajedisi parayı biriktirmesi değil, yaşamayı hiç deneyememesiydi.
··
52 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.