YAĞMURDA AŞK
(Roman)
Necib Mahfuz
1911–2006 yılları arasında yaşamış olan Mısırlı yazar ve düşünür Necib Mahfuz’un dünyasına yolculuğumuza, 1967’de İsrail ile yaşanan Altı Gün Savaşı sonrasında Kahire’deki toplumsal atmosferi arka plana alan Yağmurda Aşk romanıyla devam ediyoruz.
Mahfuz, bu eserinde savaşın yarattığı belirsizlik ve kaos ortamının, bireylerin aldığı kararlar üzerindeki etkisini inceleyerek modern Mısır toplumunun yaşadığı ruhsal ve kültürel karmaşayı görünür kılar.
Roman, yağmurlu bir gecede genç, alımlı ve modern bir kadına yardım eden, evli ve mutlu olduğunu düşünen bir adamın hikâyesiyle açılır.
Kadını yağmurdan korumak ve evine kadar eşlik etmek adamda beklenmedik bir etki yaratır.
Kadının teşekkür amacıyla onu içeri davet etmesi ise adamı “vicdan ile arzu” arasında sıkıştığı kritik bir ikilemin içine sürükler.
İçsel gelgitlerinin sonunda adam, teklifi geri çevirerek evine döner; fakat yaşadığı kısa karşılaşma hayatının akışında derin bir sarsıntı yaratmıştır.
Romanın alegorik bir boyut taşıdığı söylenebilir.
Genç ve modern kadın, Batı kültürünün cazibeli ama belirsizlik taşıyan yönlerini temsil eder. Adamın vicdanın sesine kulak vererek evliliğini tercih etmesi ise kadim Mısır kültürünün sürekliliğine, geleneğin ve ahlaki değerlerin gücüne işaret eder.
Adamın yaşadığı ruhsal sıkıntı, varoluşçuluğun temel meselelerinden olan “hiçlik” ve “içsel yabancılaşma”yı çağrıştırır. Kendi iç dünyasında bile dürüstlüğünü kaybeden bir insanın mutluluğa ulaşamayacağı fikri romanda güçlü bir biçimde hissedilir.
Zira insanın dünyadaki tek yanılmaz tanığı kendisidir.
Roman kahramanlarının sık sık kararsızlıklar içinde zikzak çizen davranışlar sergilemesi, modern Mısır toplumunun da benzer şekilde belirsizlik içinde savrulduğu mesajını verir.
Mahfuz, bireyin iç düzensizliği ile ülkenin politik karmaşası arasında paralellik kurar.
Eserde ağırlıkla işlenen ana tema, “vicdan ile arzu arasındaki çatışma”dır.
Mahfuz şu temel soruları roman boyunca titizlikle kurcalar:
• İnsan, doğru bildiği ile hissettiği arasında kaldığında hangisini seçer?
• Ahlaki sorumluluk mu ağır basmalıdır, yoksa bireysel mutluluk ve anlık tutkular mı?
• Bir yabancıyla yaşanan kısa bir karşılaşma bile insanın görünmeyen yanlarını açığa çıkarabilir mi?
Mahfuz, modern şehir yaşamında bireyin yalnızlığını, rastlantıların yönlendirici gücünü, evliliğin sıkışmışlığını, geçiciliği ve vicdan kavramının merkezî rolünü incelikle işler.
Romanda kahramanların oturduğu kahvehane de sembolik bir mekândır.
Buradaki samimiyetsizlik ve yüzeysellik, Mısır toplumunun içinde bulunduğu ruhsuzlaşmayı temsil eder.
Karakterler her ne kadar toplumun parçası olmak ve kendilerine bir sosyallik alanı yaratmak için kahvehaneye gitseler de aslında birbirine yabancılaşmış bireylerdir. Bu sahneler, Mahfuz’a göre ülkenin siyasi ve toplumsal karmaşasının da temelini oluşturur.
Yağmurda Aşk, kısa bir karşılaşmanın yarattığı büyük bir ahlaki fırtınayı anlatır. Sadakat, vicdan, bireysel arzu ve modern hayatın yalnızlaştırıcı yapısı derin bir psikolojik çerçeveye oturtulur. Sade dili, yoğun iç monologları ve sembolik atmosferiyle Mahfuz’un ustalığını gösteren, adeta Zweigvari bir novella olarak değerlendirilebilir bir eser.
Ortadoğu anlatısıyla özellikle onu da merkezi konumunda yer alan Mısır ile ilgilenmek isteyenlerin anlam dünyasını zenginleştirecek betimlemeler içeren güzel bir roman.
·
57 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.