Franz’ın hikâyesi bence tamamen “hayat seni bir anda büyümeye zorladığında ne olur?” sorusunun etrafında dönüyor. Köyden çıkıp Viyana’ya geldiğinde tam anlamıyla boş bir sayfa: ne siyaseti biliyor, ne aşkı biliyor, ne şehir yaşamını. O tütüncü dükkânı onun için hem bir sığınak oluyor hem de onu gerçek dünyanın ortasına fırlatıyor.
Özellikle Otto’nun (tütüncü) karakteri,Onu çok sevdim. Sert, sessiz, kurallarına bağlı ama özünde çok vicdanlı bir adam. Roman boyunca Otto, Franz’a babalık yapıyor ama bunu öyle büyük büyük laflarla değil, davranışlarıyla yapıyor. Ve sonra Otto’nun Nazi baskısına direndiği için götürülmesi. İşte orada Seethaler, “iyi olmak yetmez, bazen dünyanın kötülüğü seni yine de yakalar” mesajını veriyor.
Freud’la olan sahneler ise bence romanın kalbi. Freud zaten yaşlı, Viyana'da baskı altındaki bir Yahudi. Ama buna rağmen Franz’a satır aralarında hayatın acılarını kabullenme cesaretini öğretiyor. Danışman gibi değil, sanki aynı yükü omuzlayan bir yol arkadaşı gibi.
Ve en çok içimi acıtan şey: Franz’ın bütün bu kaosun içinde kendi masumiyetini korumaya çalışması. Ama o final…
Otto yok, Freud sürgüne gidiyor, şehir çöküyor ve Franz artık tamamen kendi başına. O tütün gazetesini çiviye asmaktan vazgeçmemesi, küçük bir çocuk inadı gibi görünse de aslında bir direniş biçimi. “Ben hâlâ varım” deme şekli. Sonra, onu almaya geldiklerinde, yani kaçınılmaz sona. Franz’ın gerçek anlamda büyümesi tam da o an. Korkuyla yüzleştiği, ama kendini inkâr etmediği an. Bu yüzden romanın ağırlığı çok uzun süre insanın üstünde kalıyor.
Kitabı bitirince aklımda en çok kalan şey, hikâyenin aslında kocaman olaylara rağmen “sessiz” bir roman oluşuydu.
Filmi de güzel bir uyarlama, izlenir mi? Kesinlikle. Ama kitabın o sakin sakin akıp sonra içine oturan dokusu, Franz’la Freud’un sohbetlerinin ağırlığı ve o dönem Viyana’sının sessiz gerilimi kesinlikle romanda çok daha güçlü.
Keyifli okumalar
·
368 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.