Tolgonay gerçekten çok güçlü bir kadın. Ama bu güç bağıran, gösterilen bir güç değil; yokluğun içinden çıkan, mecburiyetle yoğrulmuş bir güç. Savaş onun elinden kocasını alıyor, ardından çocuklarını… Buna rağmen Tolgonay sadece kendi acısına kapanmıyor. En zor anlarında bile halkı düşünüyor, toprağı düşünüyor, geride kalanları düşünüyor. Bu bence romandaki en sarsıcı nokta…
Tolgonay, sefaletin ortasında bir erkeğin yaptığı işleri yapıyor; tarlada çalışıyor, yük taşıyor, üretmeye devam ediyor. Ama bunu “erkek gibi olmak” için değil, hayatta kalmak ve başkalarını ayakta tutmak için yapıyor. Onu güçlü yapan şey de tam olarak bu: Acısına rağmen dürüst kalabilmesi, vazgeçmemesi, toprağa sırtını dönmemesi. Gücü sertliğinden değil, direncinden geliyor.
Aliman da bu gücün başka bir yüzü. O da yüce bir kadın ama daha sessiz. Tolgonay ayakta kalırken, Aliman içten içe yanıyor. Buna rağmen ikisi de savaşın ortasında sadece kendilerini değil, başkalarını da düşünüyorlar. Yokluk varken bile paylaşmayı, utanmayı, insan kalmayı başarıyorlar.
Aytmatov bu kadınlar üzerinden şunu mu gösteriyor? Savaşta cephede olmayanlar da en az cephedeki kadar savaşıyor. Kadınlar hem yas tutuyor, hem çalışıyor, hem toplumu ayakta tutuyor. Tolgonay ve Aliman, bu yüzden sadece roman karakteri değil; hayatın kendisi gibi duruyorlar.
Şiddetle tavsiye ediyorum. Lütfen lütfen okuyun!
·
51 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.