Stefan Zweig – Mecburiyet | İncelemeEdebiyat
Hani bazen bazı kitaplar vardır; sayfa sayısı azdır ama hissettirdikleri çoktur ya…
İşte Mecburiyet tam olarak böyle bir kitap.
Bir klasik olmasına rağmen, bazı kitaplar vardır ki olay anlatmaz.
İnsanın içine girer, orada sessiz ama sıcak bir şekilde bağırır.
Mecburiyet de tam olarak bunu yapar.
Zweig bu eserde bir savaşı değil, savaşın insanın içindeki yankısını anlatır.
Silah yok sayfalarda; ama korku var, baskı var, kaçacak yer bulamayan bir vicdan var. Kahraman savaşmak istemez. Çünkü öldürmenin, itaat etmenin, körü körüne gitmenin onun ruhunda bir karşılığı yoktur. O barışı seçmiştir. İnsan kalmayı seçmiştir.
Ve tam burada aslında Stefan Zweig’in söylemek istediğiyle kesişiyoruz.
Daha doğrusu kitap bize şu hayat dersini verir:
Hayat bazen seçim hakkı tanımaz. Devlet çağırır, toplum izler; sessizlik bile suç sayılır.
İşte kitap tam olarak burada başlar:
Mecbur kalmanın ağırlığında.
Karakterin iç sesi giderek yükselir.
Bir yanda inandıkları, öte yanda korkuları…
Gitmezse hain olacaktır; giderse kendine yabancı. Üstelik giderse karısını başıboş bırakacaktır.
Zweig bu çatışmayı öyle çıplak anlatır ki, okurken insan kendini savunmasız hisseder. Çünkü mesele askerlik değildir. Mesele şudur:
“Ben kimim ve neye boyun eğiyorum?”
Ve bu soru, kitap boyunca insanın kendi hayatını sorgulamasına neden olur.
Bu kitapta kimse kahraman olmaz.
Çünkü bazen hayatta kalmak bile bir yenilgidir.
Mecburiyet bize şunu fısıldar:
İnsan çoğu zaman yanlış olanı seçmez;
yanlış olanın içine itilir.
Sesi çıkmaz, boynunu eğer.
Okurken şu duygu hiç yakamı bırakmadı:
“İnsan en çok kendini savunamadığında yoruluyor.”
Ve dönüp hayatımıza baktığımızda, aslında bu cümleyi pek çok yerde kullanabildiğimizi fark ediyoruz.
Zweig’in dili sade ama acımasızdır. Abartı yoktur, süs yoktur. Cümleler kısa ama ağırdır. Tıpkı Mecburiyet gibi… Kaçacak yer bırakmaz.
Sonuna geldiğinde şunu fark ediyorsun:
Bu kitap bitmiyor.
Sadece susuyor.
Ve asıl hikâye, kendi hayatına baktığında başlıyor.
Sen kalıyorsun.
Kendi mecburiyetinle.
Ve bir klasik, sessizce sona eriyor.
·
22 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.