“Bir insanın elinden hayatı boyunca kendisini kandırdığı şeyi aldığınız anda mutluluğunu da bitirirsiniz.”
Kuzey Avrupa kasveti, yağmur, ruh sıkıntısı, içsel yolculuk… Tipik bir İskandinav Edebiyatı romanının içindeyiz işte. Ben Orta Avrupa Edebiyatı’nın ateşli romanları arasında kaybolmayı daha çok severim ama Norveçli yazar Dag Solstad beni donuk İskandinav Edebiyatının dik ortasına çekmeyi başardı.
Elli üç yaşındaki edebiyat öğretmeni Elias Rukla, bir pazartesi sabahı yine bir amaçsızlığa uyanır ve karısına yılgınca bir hoşçakal diyerek yirmi beş yıldır görev yaptığı okulunun yolunu tutar. O gün derste öğrencilerle birlikte Henrik İbsen’in Yaban Ördeği adlı eseri üzerine bir inceleme yapacaklardır. Öğrencilerin derse ilgisizliği Elias’ın her zamankinden daha fazla canını sıkar ve bir an evvel dersi bitirmek ister. Fakat o gün farklı bir şey olmuştur. Yıllardır sınıfta incelemesini yaptıgı eserde daha önce hiç fark etmediği bir cümleyi fark eder ve okul çıkışı yaşayacağı krizin fitili orda ateşlenmiş olur. Okuldan ayrılırken şemsiyesini açmaya çalışır fakat şemsiye kırılır ve Elias orda bir sinir krizi geçirir, etrafında toplanan öğrencilere hakaretler yağdırmaya başlar. Ona göre o an mesleği orada bitmiştir, o okula bir daha dönemeyecektir. Hayatında bir dönemin sonuna geldiğine inanan Elias bir anda kendini zihninin içinde geçmişe yolculuk yaparken bulur ve hikaye katman katman açılmaya başlar.
Bireysellik, anlam arayışı, tükenmişlik, kayıp ve kaybolmuşluk hissi. Sanırım kitabı bu kelimelerle tasvir edebilirim. 70’li yıllarda üniversite okumuş ve mesleğe başlamıştır Elias. Avrupa üniversitelerinde Marksizmin yükselişte olduğu yıllar. Haliyle o da kapılmıştır bazı ideolojilere. Akıp giden yılların bazı düşüncelerin ateşini söndürdüğünü gördükçe de yalnızlaşır. Edebiyat bir kaçış noktasıdır onun için ama onu da konuşabileceği çok kimse yoktur. Evliliği var bir de, ki bu asıl hikaye, Elias’ın yalnızlığını katman katman büyütür. En sonunda Elias’ın yaşamı yıllarca içinden çıkamayacağı kör bir döngüye girer. Nasıl anlatayım, hani bir derinliğiniz vardır, kaliteli edebiyat seviyorsunuzdur, toplumsal meselelere biraz duyarlısınızdır, belki bir ülkünüz idealiniz vardır fakat etrafınızdaki herkes de bir o kadar kayıtsızdır olana bitene ve siz dümdüz yaşıyorken bile yalnızlığın dibine dinine vurursunuz. Elias tam o işte.
Güzel kitap. Bir an bile sıkılmadan okudum. Keşke yazar biraz daha uzun yazsaymış da Elias’a neler olduğunu öğrenebilseymişiz.
·
57 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.