Yıl 1941…
İki genç adamın çıktığı yolculuğun Naz* Almanyasına uzanan süreçte alacakları kararların yaşamlarını ne denli etkilediğini çok gerçekçi bir şekilde anlatan kitap bizi o dönemlerin yaşam formuna götürüyor. Gerçekçi dedim çünkü anlatılan hikaye gerçeğe dayalı bir zeminde ilerliyor.
Wolfgang ve Herbie, Amerikan vatandaşı olmalarına rağmen doğum yerleri Almanya ‘dır. Dolayısıyla içine düşükleri durumdan çıkmak için bir karar vermek zorunda kalıyorlar. İhanet mi sadakat mi? Tabii okurken siz de düşüneceksiniz eminim ki, insanlar içinde bulundukları koşullara göre karar veriyorlar gerçek yaşamda da. Bu bazen değer yargılarımızı ve etik değerlerimizi ihlal etse de, yaşamsal boyutta insanın öncelikleri de değişiyor.
Savaş koşullarında bazı değerler alt üst olabiliyor çünkü hayatta kalmak, yaşamın tek gerçeği haline gelebiliyor. Kitap ise sadece bir savaş ya da yolculuk hikayesinin çok ötesinde kimlik, aidiyet, vicdan, ahlak gibi çok önemli kavramları da sorgulatıyor.
Kitabı okurken hep şunu düşündüm savaşlar sadece fiziksel olarak değil, ahlaki ve vicdani olarak da insanları bir çıkmaza sokuyor. Doğru ya da yanlış kavramları yer değiştiriyor. Çünkü hayatta kalmak daha önemli olabiliyor bazı insanlar için. İnsanın kökü nereye dayanırsa dayansın, içine düştüğü koşullardan kendisini çıkaracak olan fırsatları değerlendirmek, hayati noktada ön sıralarda yerini alıyor. Fakat diğer yandan hayat, planladığımız gibi gitmeyebilir. Aslında hiçbir seçim, insan hayatı için tamamen doğru ya da yanlış olmayabilir.
Kitaptaki tüm karakterlerle ilgili o kadar çok fikrim var ki ama hepsini buraya sığdıamam. Savaş ve etkileri konusunda epey düşündürecek ve aslında her insan açısından baktığımızda yaşananların herkes üzerindeki farklı kalıntılarını da göreceksiniz.
Bazen tünelin sonundaki ışık, bizim kurtarıcımız değil, gözümüze inen perdenin sahne ışıkları olarak karşımıza çıkar ve bu yanılsama sonunda hayatımıza mal olabilir gerçeği ile yüzleştirebilir. Kitap sizi savaş ve etkileri üzerinde çok düşündürecek eminim. Sizleri çıkmazdan kurtaracak sandığınız bazı kararlar belki de sonunuz olacaktır kim bilir.