Macar yazar László Krasznahorkai bu yıl Nobel Edebiyat Ödülü’nün sahibi oldu. Nobel komitesinin ödül gerekçesi şöyle: Apokaliptik dehşetin ortasında, sanatın gücünü teyit eden etkileyici ve vizyoner eserleri için.
1989 yılında yayımlanan Direnişin Melankolisi ‘kıyamet güldürüsü’ diye nitelendiriliyor. Ödül gerçekçesini yansıtan bir kitap. László zor bir yazar, okuduğum ikinci kitabı, diğerlerini yavaş yavaş okurum :)
Direnişin Melankolisi’nde kısaca kasabaya bir sirk geliyor ve tek gösterileri kocaman ölü bir balinayı sergilemek. Gösterinin(!) ve Prens adlı bir karakterin etkisiyle halk kontrolden çıkıyor ve yağmalar başlıyor. Toplumsal çöküşünün irdelendiği bir roman. Hikaye bir Macar kasabasında geçse de zaman belirsiz, ancak kitabın yazıldığı tarihten ve yaşananlardan yola çıkarak komünist rejimin resmen son bulmadığı ama çöküş zamanı olduğu görülüyor. Bir geçiş dönemi; halk bezgin, umutsuz, her yer pislik içinde, çürümüşlük sokaklara da insanlara da yayılmış. Şeytan Tangosu daha öncesi bir zamanda, kitapta site diye bahsedilen bir kolhoz köyünde geçiyor. Yine halk bezmiş ancak hala bir kurtarıcı umutları, kenan arayışları var ve çamur motifi baskın. Direnişin Melankolisi’nde ise umut yok, çamurda debelenmek yok, kar yağmıştır ve halk o çamura saplanmıştır. Aranan kenan ise ölü bir balinadır diyebiliriz. Tabii balina aslında sonuna gelen totaliter ideolojinin, komünist rejimin bir metaforu. Genel olarak böyle yorumlasa da farklı okumalara açık. Trianon Antlaşması’yla Macaristan topraklarının %70’ini kaybetti, Macarlar için ulusal bir travma. Balina, büyük ve ölü Macar tarihinin metaforu olmaya da uygun. Çürüyen bir toplumun yansıması. Bu güçlü canlı artık seyirliktir, bir toplumun kendi çöküşüne karmaşık duygularla bakması gibi. Çok tanıdık…
Direnişin Melankolisi’nde dört karakter öne çıkıyor. Sadece Eszter Bey’i yazayım kısaca, yer sorunları. Tam bir pasif aydın tiplemesi. Müzikle direniyor, bu kısımlar kitabın en yoğun bölümleriydi bence. Entelektüelliği otorite karşında kaybetmeye mahkum.
·
169 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.