1921-1927 yılları arasında çeşitli gazete ve dergilerde yayımlanan yazılarından seçilen 29 denemeden oluşur. Kitap, şair kimliğiyle tanınan Haşim'in düzyazıdaki ustalığını gösterir; şiirleri gibi imgelerle dolu, akıcı, yer yer mizahi ve şiirsel bir üslup taşır.
Türk edebiyatının önemli deneme eserlerinden biridir.
"Gurebâhâne-i Laklakan", Osmanlıca kökenli bir ifade olup "düşkün leylekler evi" veya "gariban leylekler bakımevi" anlamına gelir. Haşim, bu adı Bursa'daki bir deneyimine dayandırır:Bursa ziyaretinde, göçmen leyleklerin geleneksel olarak korunduğu bir kültürü gözlemler.
Özellikle hasta veya yaralı leyleklerin bakımını üstlenen emekli Fransız konsolosu Gregoire Baille'nin köşkündeki bahçeyi (veya Bursa'daki benzer bir yeri) "Gurebâhâne-i Laklakan" olarak adlandırır.
Bu, hem leyleklere hem kendine (ihtiyar ve yalnız hisseden bir şair olarak) bir metafor olur: "Ben de artık bir ihtiyar kuştan farklı mıyım? Bu köşe onlar ve benim için bir gurebahanedir."
Osmanlı döneminde Bursa'da gerçekten "Gurabahane-i Laklakan" adlı bir yapı (leylekler için bakım yeri, hatta dünyanın ilk hayvan hastanelerinden biri olarak anılır) vardır ve Haşim bu kültürel unsurdan esinlenir.
Kitap, tek bir hikaye anlatmaz; çeşitli konularda kısa denemelerden oluşur. Başlıca temalar ve örnek yazılar:Doğa ve Hayvanlar → Leylekler, Bursa izlenimleri, hayvan sevgisi ve çevrecilik (Haşim'in derin hayvan hakları duyarlılığı dikkat çeker).
Zaman ve Modernleşme → Ünlü "Müslüman Saati" denemesi: Alafranga saat sistemine (1925'te kabul edilen uluslararası saat) karşı nostaljik bir eleştiri; eski "ezani saat" ve akşamın poetik atmosferini özler.
Sanat ve Estetik → Yeni sanat akımları (kübizim, fütürizm vb.), mimari, sinema, moda, güzellik anlayışları.
Günlük Hayat ve Gözlemler → Şehir hayatı, kadın-erkek ilişkileri, mizah dolu toplumsal yorumlar (örneğin kadın modası veya güzellik üzerine ironik yazılar).
Diğer bilinen parçalar: "Yeni Sanatkâr", "Yakup Kadri", renkler, kokular, şehirler üzerine şairane sezişler.
Haşim'in düzyazıları, şiirlerindeki kapalılığın aksine yalın, akıcı ve mizahidir. Gözlem gücüyle birleşen imgeleri, yazıları "şiir lezzetinde" kılar.
Ahmet Haşim (1887-1933), modern Türk şiirinin kurucularından biri olarak bilinir (Göl Saatleri, Piyale gibi şiir kitapları). Ancak düzyazıları da en az şiirleri kadar değerlidir; erken Cumhuriyet dönemi entelektüel tartışmalarını, şehir hayatını ve kültürel dönüşümleri yansıtır. Kitap, günümüzde de okuru estetik haz ve evrensel düşünüşle buluşturur.
·
71 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.