Ramayana’yı okurken bir roman okuduğumu söyleyemem; daha çok yüzyılların içinden süzülüp gelen bir sesle karşı karşıya kaldım. Bu ses bazen bir baba öğüdü gibi ağırbaşlı, bazen bir masal anlatıcısı kadar sade, bazen de insanın içini acıtan bir adalet duygusuyla konuşuyor. Kitap ilerledikçe şunu fark ettim: Ramayana, olaylardan çok nasıl yaşanması gerektiğini anlatıyor.
Rama karakteri başta biraz “fazla kusursuz” geldi. Hep doğruyu yapan, sabreden, öfkesini kontrol eden biri… Modern okurun alışık olduğu çatışmalı kahramanlardan değil. Ama sayfalar ilerledikçe bunun bilinçli bir tercih olduğunu anlıyorsun. Rama bir insan değil, bir ölçü gibi yazılmış. “Doğru insan nasıl olur?” sorusuna verilen edebî bir cevap.
Sita ise kitabın en zorlayıcı karakteri. Sadakati, sabrı ve sessiz gücüyle hayranlık uyandırırken, bir yandan da insanı rahatsız ediyor. Çünkü Ramayana, Sita’ya haksızlık edildiğini bile bile bunu tartışmaya açmadan anlatıyor. Okur olarak yer yer itiraz edesim geldi. Ama sanırım bu da kitabın gücü: seni rahat ettirmiyor, düşündürüyor.
Hanuman karakteri ise destanın kalbi. Onun sahnelerinde metin canlanıyor, hızlanıyor. Sadakat, cesaret ve neşeyi aynı anda taşıyabilen nadir karakterlerden biri. Ramayana’yı bugün hâlâ okunur kılan şeylerden biri de Hanuman’ın bu insani tarafı.
Dil olarak (çeviriye bağlı olmakla birlikte) metin sade ama ağır. Aceleyle okunacak bir kitap değil. Bölümler arasında durup düşünmek, bazen geri dönüp bir sahneyi tekrar okumak istiyorsun. Çünkü her olayın altında bir “neden” var; her kararın bir bedeli.
Ramayana’yı bitirdiğimde aklımda kalan şey büyük savaşlar ya da mucizeler değil; sabır, sözünde durmak, görev duygusu oldu. Günümüz dünyasında pek konuşulmayan ama hâlâ insanı ayakta tutan değerler bunlar.
Bu kitap herkese hitap etmeyebilir. Hızlı akan bir hikâye, sürprizli bir final arayanlar zorlanabilir. Ama metinle sessiz bir ilişki kurmayı sevenler için Ramayana, sadece okunacak değil, yanında durulacak bir kitap.
·
55 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.