Geçmiş bugünün anahtarı olabilir mi?
Bu kitap bu soruya acele etmeden cevap veriyor. Çünkü kader, geçmişte atılan adımların bugünde yankılanan hâlidir.
Gece, iki ateşin arasında kalan bir kulüpte çalışmaya başlar. Bu an bir başlangıçtan çok, uzun zamandır süren bir yolun görünür hâle gelmesidir. Kulüp hikâyede yalnızca bir mekân değildir; karanlığın, saklanmış hayatların ve bastırılmış duyguların simgesidir. Gece’nin bu karanlığın içine girişi, geçmişle bugünün yavaşça birbirine karıştığı bir eşik gibi.
Şafak’la karşılaşması da bu yüzden tesadüf gibi durmaz. İki karakterin birbirini görür görmez hissettiği şey, yeni bir başlangıçtan çok, yarım kalmış bir hikâyenin hatırlanmasıdır. Kitap kaderi yüksek sesle anlatmıyor satır aralarında hissettiriyor.
Hikâye bizi 1986 yılına götürür. Hikmet ve Leyla, kendi hâlinde yaşayan, çocuklarıyla sade ama sıcak bir hayat kurmuş bir çifttir. Sessiz bir iyilikle örülmüş bu hayatın içine Mahur ve oğlu Toprak girer. Eşini yeni kaybetmiş, çalışma hayatını bilmeyen, ne yapacağını kestiremeyen Mahur için hayat giderek ağırlaşır. Leyla ve Hikmet’in onlara uzattığı el, bu hikâyenin en insani duraklarından biridir.
Ceylan’ın Tuncay’a duyduğu gençlik aşkı ise kitabın kader çizgisini belirleyen temel kırılma noktasıdır. Bu aşk, yıllar sonra bile etkisini sürdüren bir zincirin ilk halkası olur. Tuncay’ın sevgisi tutkulu olduğu kadar karanlıktır; zaman değişse de yönü değişmez.
Bugüne gelindiğinde, Gece’nin kulüpte çalışmaya başlamasıyla Tuncay’ın dikkatini çekmesi, kaderin kendini tekrar eden yüzünü gösterir. Gece’nin sessizliği ve kırılganlığı, Tuncay’ın karanlık tarafını yeniden harekete geçirir. Kitap, bu tekrarları abartmadan ama net bir biçimde bizlere gösteriyor.
Bana göre hikâyenin asıl merkezinde ise Marika vardı. Gösterişten uzak, cömertliği ve zarafetiyle mahallenin ruhunu şekillendiren bir karakterdi. Kitabın sonunda anlaşıldığı üzere, pek çok hayat onun sessiz dokunuşlarıyla yön bulmuştur. Marika, hikâyeyi yönlendiren değil; dengeleyen bir varlık gibiydi.
Geçmişin bugünü nasıl şekillendirdiğini, insanların farkında olmadan birbirlerinin hayatında nasıl iz bıraktığını okuyoruz.