Sahaf Mendel – Stefan Zweig
Sahaf Mendel, Stefan Zweig’in insanı en çok sessiz yerinden yaralayan metinlerinden biri. Büyük olaylar, dramatik sahneler yok; ama kitap ilerledikçe içte biriken bir hüzün ve öfke oluşuyor. Mendel’in hikâyesi, bir insanın sadece kendi dünyasında var olmasının, dış dünyayla bağ kuramamasının bedelini anlatıyor.
Mendel, kitaplara adanmış bir hayat yaşayan, hafızası neredeyse kusursuz bir sahaf. Dünyayla ilişkisi zayıf, insanlarla iletişimi sınırlı ama kitaplarla kurduğu bağ son derece güçlü. Onun için zaman, politika, savaş gibi kavramlar neredeyse yok. Bu durum başta tuhaf ve hatta biraz hayranlık uyandırıcı geliyor. Ancak hikâye ilerledikçe bu kopukluğun ne kadar savunmasız bir hâl yarattığını görmeye başlıyoruz.
Zweig, Mendel’i ne yüceltiyor ne de küçümsüyor. Onu olduğu gibi anlatıyor. Mendel’in safiyane hâli, yaşadığı dönemin sert gerçekleriyle çarpıştığında ortaya çıkan sonuç oldukça sarsıcı. Özellikle savaşın, bireyin hayatını nasıl acımasızca altüst edebildiğini Mendel üzerinden görmek insanın içini acıtıyor.
Bu kitap bana şunu düşündürdü: Sadece kendi dünyasında yaşayan, “zararsız” olmayı seçen insanlar bile sistemin dişlileri arasında ezilebiliyor. Mendel’in suçsuzluğu onu korumuyor; aksine daha kırılgan hâle getiriyor. Ve en acı tarafı, onun başına gelenlerin büyük ölçüde sessizce, kimse fark etmeden gerçekleşmesi.
Sahaf Mendel’i bitirdiğimde içimde kalan his öfke değil, daha çok derin bir hüzün oldu. İnsanların, emeklerin ve hayatların ne kadar kolay silinebildiğini fark ettiren bir hikâye. Kısa ama etkisi uzun süren, insanı sessizce sarsan bir kitap.
·
840 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.