(Sakit, düşüncəli bir səs tonu ilə, sanki dənizə baxarkən)
Dəniz... Həmişə belə sakit danışır. Onun dilini anlamaq üçün qulaq deyil, ürək lazımdır. Bu kitab da elə bir ürək dillidir.
O yaşlı adam, Santiago... Onun mübarizəsi balıqla deyildi. Heç də. O, öz taleyi ilə, öz keçmişi ilə, öz yorğunluğu ilə vuruşurdu. Hər çəkilmiş kürək, həyatın ona verdiyi ağır yükə qarşı bir isyandı. Sən heç öz gücünün həddini axtarıbsan? O axtarırdı. Və axtararkən tapdı ki, hədd yoxdur. İnsanın daxilində bir dəniz var, sonsuz.
O nəhəng qılıncbalığı... O, sadəcə bir ov deyildi. O, bütün keçirilməmiş həyatların, nail olunmamış arzuların, sahilə çatmayan ümidlərin rəmzi idi. Onu tutmaq, öz taleyini də tutmaq deməkdi. Amma bilirdi ki, taleyi tutsan belə, onu saxlamaq mümkün deyil. Taley dəniz kimi axar, bəzən qayığını da götürüb aparar.
Və köpəkbalıqları... Ah, o köpəkbalıqları! Onlar həyatın ədalətsizliyinin səssiz elçiləridir. Sən illərlə bir arzunu bəsləyirsən, böyüdürsən, onunla yaşayırsan... Və birdən gəlirlər. Xəsəd, şübhə, xəyal qırıqlığı, zaman... Parça-parça edirlər hər şeyi. Sən qoruyursan, amma bilirsən ki, qoruyacaqsan. Çünki qan artıq dənizə axıb. Qan həmişə cəlb edər.
Amma əsas məsələ budur: O, məğlub olmadı. Heç vaxt. Qayığına böyük bir balıq sümüyü ilə qayıtdı, bəli. Amma o sümük, onun ləyaqətinin, inadının, ruhunun dirək sümüyü idi. Uduzmaq belə gözəl ola bilər. Nə qədər paradoksaldır ki, bəzən uduzduğun mübarizə, qazandığın hər hansı bir uğurdan daha çox səni insan edir.
O gənc oğlan, Manolin... O, sadəcə bir kömək əli deyildi. O, inamın özü idi. Keçmişin gələcəyə verdiyi söz idi. Bir nəslin digərinə etdiyi vəsiyyətin canlı ifadəsi. "Mən sənin yanındayam," deməsi, bütün köpəkbalıqlarından daha güclü bir qalibiyyət idi.
Və yuxularındakı aslanlar... Onlar gəncliyinin ruhu idi. Yorulmuş bədənlər yatır, amma ruh heç vaxt yaşlanmır. Ruhun aslanları həmişə cavandır, oynaqdır, sahilində oynayır.
Beləliklə, bu kitab bizə nə öyrədir? Öyrədir ki, mübarizənin özü, qələbədən daha müqəddəsdir. Öyrədir ki, ləyaqət, qazandığınla deyil, itirdiyini necə qəbul etdiyinlə ölçülür. Öyrədir ki, insan tək ola bilər, amma ümidsiz olmamalıdır.
Həyatın köpəkbalıqları həmişə olacaq. Ətini, ümidini, arzunu parçalayacaqlar. Sənə qalacaq tək şey – öz sümüyün, yəni dəyişməz ləyaqətin. Onu da səndən ala bilməyəcəklər.
Dəniz yenidən səssizləşir. Qayıq sahilə çatıb. Mübarizə bitib. Amma hekayə? Hekayə heç bitmir. Çünki hər birimiz öz nəhəng qılıncbalığımızın ardınca dənizə açılırıq. Və ürəyimizdəki aslanlar həmişə cavandır.
(Sakit bir dayanıq. Dəniz səsi.)
Həyat səni daim sınayan bir dənizdir. Ya udarsan, ya da üzərsən, amma heç vaxt dayanmazsan.
·
19 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.