Bu kitapta lineer zaman yoktur
1971 yılından günümüze gelen bu kitapta öncelikle metin kendi kendini sabote ediyor. Oğuz Atay'ın bu anlatısı bilinçli bir tercihin ürünü. "Çünkü Tutunamayan bir birey TUTARLI bir anlatı da kuramaz!"
Kendi adıma bu bilinçli dağınıklığı genel olarak beğensem de kitapla kurduğum mesafenin gereğinden fazla açıldığı bölümler oldu maalesef. Metin boyunca notlar, iç sesler , türler arası geçişler(roman, ansiklopedi,şiir,parodi) kullanılarak modern bilinç akışını yerelleştirmiş.
Atay, bir fikri, bir kişiyi öne çıkarmayı hedeflemiyor bu nedenle"postmodern kurgu" türünde demek yanlış olmaz. Kabul edilmiş gerçekleri sorgulayan, gerçekliğin daha kişisel parçalı ve göreceli olduğunu savunan karışık bir felsefi anlatıma sahip.
Atay, ironik ;bol sözcük oyunları yaptığı acımasız bir üslup kullanmış. Trajik durumların gülünç, gülünç durumların ise trajik olarak karşımıza çıkması duygusal olarak da kitabın içerisine girmeyi zorlaştıran unsurlardan biriydi bence. Hiçbir karakter ile uzun süreli empati kurulamıyor. Metin boyunca resmiyetle dalga geçen bürokratik tondaki kısımları okumak bana keyif verdi. Kitaptaki asıl mesele ise, bireyin toplumla kendilik kuramaması. Özellikle Selim Işık karakteri sisteme uyum sağlamayı reddettiği kadar, kendince direnebilecek bir etik de inşa edememiş biri. Düşünen ama eyleme geçemeyen sorunlu bir birey. Turgut Özben karakteri ise dönüşümü yarım kalmış, iyi-kötü, kurban-suçlu uçlarında gidip gelen bir karakter."Ben mi tutunamıyorum tutunduğum şeyler mi anlamsız?" sorusu hayatının merkezinde ve Yazar bizim de bu soruyu sormamızı istiyor. Turgut'un hikayesinin yarım kalması bu sorunun cevapsız kalmasına neden oluyor, cevabı okuyucuya bırakılıyor. İki ana karakter dışındakiler daha ziyade ayna görevi gören işlevsel karakterler.
Tutunamayanlar, okuru rahatsız etmek, sorgulatmak için yazılmış kitaplardan diyebiliriz.
Ezel dizisinin bir sahnesinde bu kitabın başlangıç sayfası "Torunum, 18 yaşına geldiğinde oku. Sonra gel. Bul beni. Deden Ramiz Karaeski" notuyla ekrana gelmişti. 18 çok erken bence :) Ama kesinlikle okunması gereken bir kitap. Beğendiğim sorgulamama neden olan çok fazla cümle vardı. Bir kısmını alıntılarda paylaştım zaten. Ancak bence herkesin altını çizeceği yer farklı bir cümle olacaktır.(Matematik ile arası çok yakın olmayanlar için Liiner: doğrusal demek)
·
65 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.