Uzaklık Üzerine Sessiz Bir DüşünüşDuygu ve Düşünce
Bazı kitaplar vardır bilirsiniz; okunmaz, yaşanır. Uzak, işte bu metinlerden biridir. Oruç Aruoba, daha ilk sayfalardan itibaren okuru yalnızca bir anlatının içine değil, kendi iç âlemine doğru yavaş ve sessiz bir yürüyüşe davet eder. Bu davet ne gürültülüdür ne de iddialı; bilakis sükûtla örülmüş, içli ve mesafeli bir çağrıdır. Okur, henüz farkına varmadan, metnin değil, kendi düşüncelerinin içinde dolaşmaya başlar.
Aruoba’nın dili yalındır fakat basit değildir; sade ama derindir. Felsefi düşünceyle edebiyat arasında kurduğu ince denge, Uzak’ta kendini açıkça hissettirir. Metin boyunca “uzaklık” yalnızca mekânsal bir ayrılık olarak değil; insanın kendine, başkasına ve hayata olan mesafesi olarak ele alınır. Bu uzaklık bazen bir korunma hâlidir, bazen de iç burkan bir yalnızlık. Müellif, bunu açıklamak yerine sezdirir; hüküm vermek yerine düşündürür.
Kitapta olay örgüsünden ziyade hâller ön plandadır. Okur, bir şeylerin “olmasını” beklemez; bir şeylerin “anlaşılmasını” bekler. Aruoba’nın metni, aceleye gelmez; sabır ister, hatta biraz tevekkül. Bu yönüyle Uzak, hızla tüketilen metinlere karşı sessiz bir itiraz gibidir. Düşüncenin, durmanın ve susmanın da bir anlamı olabileceğini hatırlatır.
Eserdeki felsefi damar, duygudan arınmış değildir. Aksine, metnin her satırında hissedilen ince bir hüzün, okurun iç dünyasında yankı bulur. Bu hüzün karamsar değildir; daha çok kabullenişle, fark edişle ilgilidir. İnsan olmanın ağırlığı, kelimeler arasında ağır ağır dolaşır.
Kitap bittiğinde geriye büyük cümleler kalmaz belki; fakat küçük, sessiz sorular kalır. Uzak, okurdan bir cevap beklemez; yalnızca dürüst bir yüzleşme talep eder. Belki de asıl uzak olan, kitabın anlattıkları değil, insanın kendisidir. Ve Aruoba, bunu bağırmadan, incitmeden, zarif bir edayla hatırlatır.
·
186 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.