György Korin bir arşiv memuru. Günün birinde eline eski bir elyazması geçiyor. Dört kişinin, farklı zaman dilimlerinde anlattığı tuhaf ve parçalı bir metin bu. Korin, bu elyazmasının son derece değerli olduğuna inanıyor; hatta ona öyle büyük bir anlam yüklüyor ki, bu değeri tüm dünyaya göstermek ve yaymak istiyor. Sırf bu uğurda işini, düzenini, hayatını geride bırakıp Macaristan’dan New York’a doğru yola çıkıyor. Hikâye de tam olarak burada başlıyor.
Ama bu kitapta asıl mesele hikâye değil. Mesele yazarın dili, ritmi ve okuru bilinçli olarak zorlayan anlatımı.
Bitmek bilmeyen, noktasız, durmaksızın akan cümleler… Okurdan nefes alma hakkını bile esirgeyen bir metin. Bir noktadan sonra boğulmamak gerçekten zor. Kitabı okurken defalarca “Ben şu an ne okuyorum?” diye sordum kendime.Sık sık baştan aldığım yerler oldu.Krasznahorkai sanki bir olay anlatmak değil de, okuru zihinsel olarak karanlık bir kuyuya bırakmak, orada ne kadar dayanabileceğini görmek istemiş.
Korin karakteri de bu boğuculuğun bir parçası. Onu anlamak benim için neredeyse imkânsızdı.Fazlasıyla karmaşık, takıntılı ve giderek gerçeklikten kopan biri. Zihninin içinde dolaşmak yorucu olduğu kadar rahatsız ediciydi benim için.Onu okurken kafam şişti.
Hayatımda okurken bu kadar zorlandığım başka bir kitap hatırlamıyorum. Altını çizecek, dönüp tekrar bakmak isteyeceğim net bir cümle bulamadım. Cümleler karmaşık, yapı karmaşık, olay örgüsü karmaşık… Sürekli “Bir dakika, şu an neredeyiz, ne oluyor?” duygusuyla ilerledim. Okuma eylemi bir keyiften çok, zihinsel bir dayanıklılık testine dönüştü benim için.
Bu yüzden özellikle hareketli, akıcı, net bir olay örgüsü arayan ve okurken zorlanmak istemeyen okurlara asla önerebileceğim bir kitap değil.
Bu metin sabır, konsantrasyon ve ciddi bir zihinsel mesafe istiyor.
Kitapla ilgili çok derin analizler, tarihsel ve felsefi göndermelere dair yorumlar okudum. Ancak sanırım benim entelektüel bilgi birikimim bu kitabı çözümlemeye yetmedi.
Sadece Korin’in de yayımlamaya çalıştığı bu elyazmasında okuduğumuz gibi,medeniyetin aslında kaosun kravat takmış hali olduğunu görüyoruz.
Anlayacağınız,Belki de bazı kitaplar her okurla aynı dili konuşmuyor. Savaş ve Savaş benimle o dili kuramadı.
Yine de şunu inkâr edemem: Bu kitap kolayca unutulacak bir kitapta değil.Zorlasam da, bittiğinde üzerimde bir ağırlık bıraktı. Belki başka bir zamanda, başka bir ruh hâliyle yeniden şans vermek isterim.
Sevilir mi? Tartışılır.
Kolay mı? Asla.
Herkes için mi? Kesinlikle hayır.
·
179 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.