On Sözcükte ÇinDuygu ve Düşünce
Sevdiğim yazar Yu Hua’dan okuduğum dördüncü ve çokça beğendim eser olan On Sözcükte Çin, hem yazarın hayat serüvenini hem de Çin’in tarihini ve özellikle 1940–1978 yılları arasındaki Mao Zedong yönetiminden günümüze gelişini sade ve akıcı bir dille anlatıyor.
Yazar, diğer kitaplarında da sıkça değindiği Kültür Devrimi ve Çin halkının yaşadığı baskıları bu eserinde daha doğrudan ve detaylı bir şekilde ele alıyor. Kitapta, Çin’in siyasi ve sosyal olarak neler yaşadığı; Komünist Parti’nin halkın yaşamına etkileri, bizzat yazarın kendi yaşantısından ve örneklediği hikâyelerden yola çıkılarak aktarılıyor.
Yu Hua, Çin’in günümüze kadar geçirdiği dönüşümü on sözcük üzerinden konu başlıklarıyla anlatıyor. Yaklaşık yarım yüzyıllık bu süreçte, Çin’in siyasi ve sosyal tarihinin ne denli değiştiğini; 1940’lı yıllardaki ağır baskı, kıtlık, Kültür Devrimi, yasaklar, ifşalar ve halkın adeta ilahi bir korkuyla yaklaştığı Mao Zedong’un katı ideolojik yönetiminden, günümüzdeki Çin’e nasıl geçildiğini akıcı bir biçimde kaleme alıyor.
Yönetimi sırasında 30–40 milyon insanın açlıktan öldüğü bir lider düşünün: Halk, topraklarını ve evlerini terk etmeye zorlanmış, komün sistemine geçirilmiş; yönetime karşı her fikir ağır cezalarla bastırılmıştır-korkutulmuş. Parti tarafından ahlaki veya uygun bulunmayan kişiler ve davranışlar Dazibao yoluyla tüm halka isimleriyle ifşa edilmiş, bireylerin gelecekte seçeceği mesleklere dahi devlet karar vermiş.
Ateist bir toplum yapısına rağmen, devlet ve eğitim sistemi adeta Mao Zedong’u ilahlaştırmak üzerine kurulmuş. Yu Hua, devletin halk üzerindeki baskısını ve bu baskı altında yazarın ve çevresinin yaşadıklarını, insanların nasıl korku içinde, sürü psikolojisiyle hareket etmek zorunda kaldığını son derece net bir şekilde kaleme almış.
⸻
— Eleştiri
Yu Hua, Mao Zedong yönetimi sırasında yaşanan baskıları ve toplumsal travmaları açık bir dille aktarmasına rağmen, lidere yönelik bir eleştiri yapmıyor. Buna karşın, Mao’dan sonraki yönetim biçimini ve günümüz Çin toplumunu eleştirdiği bölümler bulunmaktadır. Bu durum, yazarın Mao’ya karşı belli bir duygusal yakınlık hissettiğini okur olarak fark etmemi sağladı.
Her ne kadar bu durum ilk bakışta ilginç gelse de, bunun Yu Hua’nın Mao’nun liderliği ve ideolojisi altında geçen çocukluk ve ergenlik yıllarından kaynaklanan bir bağlılık olabileceği düşünüyorum. Nitekim yazarın çocukluk ve gençlik dönemini anlattığı bölümlerde bu etkinin izleri hissedilmektedir. Aradan geçen uzun yıllara rağmen, Mao’nun Çin halkı üzerinde bıraktığı derin etkinin hâlâ sürdüğünü de bu anlatım üzerinden net bir şekilde fark etmek mümkündür.
·
51 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.