Yazar’ın kitabın önsözünde anlattığı bir anekdot, bu eserin meselesini son derece berrak bir biçimde ortaya koyuyor: Kitabının konusunu soranlara her defasında “katil kadınları araştırıyorum” dediğinde, çoğu kişinin bunu “katledilen kadınlar” olarak duyması.
Kadın ve kadınlık, toplumsal tahayyülde o kadar derin biçimde “mağduriyet”le özdeşleştirilmiş, öylesine katı bir biçimde kodlanmıştır ki; bir kadının fail olabileceğini dilde kurmak hem neredeyse imkânsızdır hem de tehditkâr bir ihtimal olarak görülür. Kitap boyunca yazar, Şili tarihinden dört kadının hikâyesini, yargılanma süreçlerini ve susturulmuş seslerini görünür kılmaya çalışırken; “katil kadın” fikrinin patriyarkal toplumsal anlatı içinde neden kabul edilemez olduğunu da adım adım açığa çıkarır. Bu kabul edilemezlik, söz konusu kadınların hikâyelerinin Şili toplumu ve yargı mekanizması tarafından nasıl sistematik biçimde “histerik”, “deli” ya da “tutkulu âşık” anlatılarına indirgendiğini de gözler önüne serer. Çünkü nihayetinde, yazarın son derece çarpıcı bir dille ifade ettiği gibi:
“Katil bir kadını infaz etmek, toplumun yüzyıllardır inkâr ettiği bir gerçeği kabul etmek anlamına gelir… Histerik değil, hasta değil, meczup hiç değil. Tetiği çekip onu infaz etmek; fiilde, imgelemde ve dilde sistematik olarak reddedilmiş bir özneyi tanımaktır. Ve bu tanıma gerçekten mümkün olsaydı, kadınların pasif, ölçülü, fedakar, sevgi dolu ve hepsinden önemlisi zararsız olduğu fikri üzerine kurulu toplumsal cinsiyet modelinin ciddi biçimde sarsılmasına yol açardı.”
Nitekim tam da Zeran’ın işaret ettiği üzere, kitaptaki tüm kadınlar işledikleri suçları açıkça kabul etmiş ve işledikleri suça dair açıkladıkları ayrıntılarda "tutku dolu bir aşk", "akıl hastalığı" vs gibi işaretlerde bulunmamış olmalarına rağmen; hem yargı süreci hem de basın ısrarla bu kadınları “hasta” ve “histerik” olarak tanımlamayı sürdürür. Sonuçta hepsi idam cezası yerine birkaç yıllık hapis cezasına çarptırılır ve ardından affedilir. Bu durum, erkek-egemen toplum açısından, aklı başında, kendi iradesiyle eyleme geçen, silah kullanan bir kadın imgesini —cezalandırma yoluyla bile olsa— kabul etmenin patriyarkal tahakküm sistemi için ne denli tehlikeli ve kabul edilemez olduğunu açıkça gösterir.
İşte tam da bu nedenle Zeran şunu söyler:
“Şayet feminizm tarihi bir ihlal tarihiyse; itaatsiz kadınları, oyunbozan kadınları, problemli kadınları ve hatta katil kadınları da bu tarihin içine dâhil etmek yerine getirilmesi gereken bir görevdir. Uç vakalar, normal kabul ettiğimiz şeyleri sorgulamamıza imkân tanır ve bu sorgulama, bugün bir hayatta kalma meselesidir.”
Yazarla tanıştığım ilk kitap olan bu eser, benim için son derece güçlü ve sarsıcı bir okuma deneyimi oldu. Bu zengin yazın dünyasını keşfetmeye devam edeceğim.
·
92 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.