Cevdet Bey ve Oğulları'nı okurken büyük olaylar, sarsıcı kırılmalar bekleyen biri hayal kırıklığına uğrayabilir. Çünkü Orhan Pamuk kitapta dramatik olanı değil, olağan olanın içindeki çatlağı anlatıyor. Belki de tarzı bu.
Bir ailenin hikâyesi gibi başlıyor ama kısa sürede şuna dönüşüyor: Aynı evde yaşayan insanların bile birbirine ne kadar uzak olabildiğinin hikâyesi. Ülkedeki siyasal gelişmelerin bireyin hayatına sızma biçimi ve bu değişimlerle birlikte Türkiye’de aile kavramının geçirdiği dönüşüm. Cevdet Bey düzeni temsil ediyor. Güvenli olanı, alışılmış olanı, “işler yolunda gitsin yeter” diyen tarafı. Oğullarıysa başka başka boşluklara bakıyor. Kimisi babasının kurduğu dünyaya sığamıyor ve derin bir arayışa yelteniyor, kimisi o dünyada kalıp kendini kaybediyor.
Roman boyunca en çok hissedilen şey bir eksiklik duygusu. Kimse tam olarak mutlu değil, kimse tam olarak mutsuz da sayılmaz. Arayış hâli içerisindeyken de, yolunu bulur gibi olduğunda da. Hayatlar akıyor, yıllar geçiyor, ülke değişiyor ama insanların içindeki o “bir şeyler başka olabilirdi” hissi yerli yerinde duruyor. İşte bu çok tanıdık. İnsan olmak..
Pamuk’un dili sakin, hatta yer yer mesafeli. Ama bu mesafe okurla karakter arasına değil, karakterlerin kendi hayatlarıyla aralarına giriyor sanki. Herkes ya geçmişte kalmış ya geleceğe tutunmaya çalışıyor. Şimdiki zaman hep biraz kaçırılıyor. Ve kadakterlerin sürekli kıyas halindeki iç sesi de bu kaçırılmış zamana yanıyor..
Bu kitabı sevdim mi? Evet. Çünkü beni yer yer rahatsız etti.
Çünkü bazı sayfalarda kendime, bazı satırlarda çevreme, bazı sessizliklerde bu ülkenin ruhuna denk geldim.
Çünkü herkesin “olması gereken” bir hayatı varmış gibi yaşadığı ama kimsenin gerçekten orada olmadığı hissi çok gerçekti.
Ek olarak, eleştirebileceğim yönlerinden birisi kadın karakterlerin çok havada kalmış olmasıydı. Ve üçüncü bölümde ana karakterlere dair daha doyurucu bir örgü beklerdim, özellikle Ömer konusunda.
“Evet, uzlaşmalar… Küçük ve zeki uzlaşmalar ki, bütün tarihin bu sessiz akışını sağlamış!”
·
185 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.