Semerkant’ı bitirdiğimde aklımda iki duygu kaldı: anlatımına duyduğum hayranlık ve metne karşı geliştirdiğim temkin. Kurgu olarak oldukça sürükleyici; özellikle Ömer Hayyam etrafında örülen hikâye, okuru kolayca içine alıyor. Romanı bırakmadan okumamın temel nedeni de bu anlatı gücü oldu.
Ancak okuma ilerledikçe, bunun bir tarih kitabı gibi ele alınmaması gerektiği düşüncesi bende giderek netleşti. Maalouf, tarihi aktarmaktan çok, onu kendi bakış açısıyla yeniden yorumluyor. Bu durum özellikle Türk ve Selçuklu hükümdarlarına biçilen rolde belirginleşiyor. Melikşah ve Nizamülmülk gibi tarihsel olarak güçlü ve belirleyici figürlerin romanda geri planda bırakılması, zaman zaman olumsuz çağrışımlarla sunulması beni rahatsız etti. Bu tercihin tarafsız olmaktan uzak olduğu, hatta bilinçli bir yermeye dönüştüğü hissine kapıldım.
Bu nedenle kitabı okurken yer yer durup gerçek tarih okumaları yapma ihtiyacı hissettim. Aksi hâlde kurgu ile gerçek arasındaki sınır kolayca bulanıklaşıyor. Romanın güçlü dili, okuru fark etmeden yazarın yorumlarını “tarih” gibi içselleştirmeye yöneltebiliyor.
Benim için Semerkant, tüm düşüncelerine katılarak ya da anlatılanları olduğu gibi kabul ederek okunacak bir kitap olmadı. Bir eseri okurken, onun içindeki her fikri benimsemek zorunda olmadığımızı kendime sık sık hatırlattım. Sonuçta insan elinden çıkan hiçbir eser kusursuz değil; bu gerçeği kabullenerek okuduğumuzda metinle daha dürüst ve daha sağlıklı bir ilişki kurabiliyoruz. Semerkant da benim için tam olarak böyle bir okuma deneyimi sundu: hayranlıkla ama mesafeyle, beğeniyle ama sorgulayarak.
·
18 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.