Şiddetin Topolojisi
Byung-Chul Han Byung-Chul Han bu eserinde şiddetin tarihsel süreçte uğradığı biçimsel dönüşümleri ve günümüz toplumunda nasıl "görünmez" hale geldiğini, tarih boyunca var olan şiddetin bugünde yok olmadığını, sadece kılık değiştirerek olumsuzluk (dışsal/fiziksel) biçiminden olumluluk (içsel/sisteme içkin) biçimine evrildiğini belirtmektedir.
Şiddeti şu ana bölümler ekseninde şekillendirmektedir.
1. Şiddetin Makrofiziği (Şiddetin Olumsuzluk Hali)
Bu bölümünde Han, şiddetin geleneksel ve görünür biçimlerini ele alır. Bu aşamada şiddet, "Ben" ve "Öteki" arasındaki bir gerilimdir ve genellikle dışarıdan gelen bir saldırı olarak algılanır.
* Kan ve Sahne: Arkaik toplumlarda şiddet, kurban ayinleri ve gladyatör dövüşleri gibi kitlesel bir gösteri olarak kamusal alanda sergilenirdi. Hükümdarın gücü, öldürme yetkisi ve kan dökme üzerinden tescil edilirdi.
* Dışsal Olumsuzluk: Modernite öncesinde şiddet fizikseldir, masiftir ve yaralar; dost ile düşmanı, iç ile dışı birbirinden net hatlarla ayırır.
* İktidar ve Şiddet: Han, iktidar ile şiddeti birbirinden ayırır. İktidarın yapıcı, organize edici bir yönü varken; şiddet özü gereği yıkıcıdır ve genellikle iktidar kaybı yaşandığında, güçsüzlüğü çaresizce güce dönüştürme çabası olarak ortaya çıkar.
2. Şiddetin Mikrofiziği (Şiddetin Olumluluk Hali)
Bu bölümde Han, şiddetin günümüz "başarı ve performans toplumunda" nasıl içselleştiğini inceler. Şiddet artık "dışarıdan" gelmez, "içeriden" ve "bizden" kaynaklanır.
* Olumluluğun Şiddeti: Günümüzün şiddeti; aşırı üretim, aşırı iletişim, aşırı performans ve aşırı dikkatten kaynaklanır. Bu şiddet tipi, bir düşman veya baskıcı bir iktidar gerektirmez; bireyin kendi kendini sömürmesi üzerine kuruludur.
* Özgürlük Yanılsaması ve Depresyon: Birey, dış bir baskıdan kurtulduğu için kendini özgür hisseder ancak bu özgürlük, kişinin kendi kendinin efendisi ve aynı zamanda kurbanı (homo sacer) olduğu bir duruma dönüşür. "Yapabilirsin" sloganı, disiplin toplumunun "yapmalısın" emrinden daha yıkıcı bir baskı oluşturarak depresyon ve tükenmişliğe (burnout) yol açar.
* Şeffaflığın Şiddeti: Bilginin ve iletişimin aşırılaşması, gizliliği ve "Öteki"nin gizemini ortadan kaldırır. Şeffaflık zorlaması, her şeyi görünür kılarak ruhun mahremiyetini ihlal eden bir şiddet biçimine dönüşür.
* Sisteme İçkin Şiddet: Günümüzde şiddet, bağışıklık sisteminin reddedebileceği bir "yabancı istilası" (enfeksiyon) olmaktan çıkmış, sistemin kendi içindeki tıkanmalara (enfarktüs) benzeyen bir hal almıştır.
Kısaca bu Kitapta Byung-Chul Han şiddeti tarihsel olarak ele almış ve şiddetin şu yolu izlediğini savunmuştur. Egemenlik toplumundaki "kelle alıcı" (öldüren) güçten, disiplin toplumundaki "biçim veren" (normatif) güce, oradan da günümüzün başarı toplumundaki "depresif" (içselleştirilmiş) güce evrildiğini ve ayrıca artık şiddet, bireyin bizzat kendi kendine uyguladığı, "özgürlük" kılıfına bürünmüş anonim ve sisteme içkin bir olgu olduğunu vurgulamıştır.1000Kitap
Byung-Chul Han Byung-Chul Han bu eserinde şiddetin tarihsel süreçte uğradığı biçimsel dönüşümleri ve günümüz toplumunda nasıl "görünmez" hale geldiğini, tarih boyunca var olan şiddetin bugünde yok olmadığını, sadece kılık değiştirerek olumsuzluk (dışsal/fiziksel) biçiminden olumluluk (içsel/sisteme içkin) biçimine evrildiğini belirtmektedir.
Şiddeti şu ana bölümler ekseninde şekillendirmektedir.
1. Şiddetin Makrofiziği (Şiddetin Olumsuzluk Hali)
Bu bölümünde Han, şiddetin geleneksel ve görünür biçimlerini ele alır. Bu aşamada şiddet, "Ben" ve "Öteki" arasındaki bir gerilimdir ve genellikle dışarıdan gelen bir saldırı olarak algılanır.
* Kan ve Sahne: Arkaik toplumlarda şiddet, kurban ayinleri ve gladyatör dövüşleri gibi kitlesel bir gösteri olarak kamusal alanda sergilenirdi. Hükümdarın gücü, öldürme yetkisi ve kan dökme üzerinden tescil edilirdi.
* Dışsal Olumsuzluk: Modernite öncesinde şiddet fizikseldir, masiftir ve yaralar; dost ile düşmanı, iç ile dışı birbirinden net hatlarla ayırır.
* İktidar ve Şiddet: Han, iktidar ile şiddeti birbirinden ayırır. İktidarın yapıcı, organize edici bir yönü varken; şiddet özü gereği yıkıcıdır ve genellikle iktidar kaybı yaşandığında, güçsüzlüğü çaresizce güce dönüştürme çabası olarak ortaya çıkar.
2. Şiddetin Mikrofiziği (Şiddetin Olumluluk Hali)
Bu bölümde Han, şiddetin günümüz "başarı ve performans toplumunda" nasıl içselleştiğini inceler. Şiddet artık "dışarıdan" gelmez, "içeriden" ve "bizden" kaynaklanır.
* Olumluluğun Şiddeti: Günümüzün şiddeti; aşırı üretim, aşırı iletişim, aşırı performans ve aşırı dikkatten kaynaklanır. Bu şiddet tipi, bir düşman veya baskıcı bir iktidar gerektirmez; bireyin kendi kendini sömürmesi üzerine kuruludur.
* Özgürlük Yanılsaması ve Depresyon: Birey, dış bir baskıdan kurtulduğu için kendini özgür hisseder ancak bu özgürlük, kişinin kendi kendinin efendisi ve aynı zamanda kurbanı (homo sacer) olduğu bir duruma dönüşür. "Yapabilirsin" sloganı, disiplin toplumunun "yapmalısın" emrinden daha yıkıcı bir baskı oluşturarak depresyon ve tükenmişliğe (burnout) yol açar.
* Şeffaflığın Şiddeti: Bilginin ve iletişimin aşırılaşması, gizliliği ve "Öteki"nin gizemini ortadan kaldırır. Şeffaflık zorlaması, her şeyi görünür kılarak ruhun mahremiyetini ihlal eden bir şiddet biçimine dönüşür.
* Sisteme İçkin Şiddet: Günümüzde şiddet, bağışıklık sisteminin reddedebileceği bir "yabancı istilası" (enfeksiyon) olmaktan çıkmış, sistemin kendi içindeki tıkanmalara (enfarktüs) benzeyen bir hal almıştır.
Kısaca bu Kitapta Byung-Chul Han şiddeti tarihsel olarak ele almış ve şiddetin şu yolu izlediğini savunmuştur. Egemenlik toplumundaki "kelle alıcı" (öldüren) güçten, disiplin toplumundaki "biçim veren" (normatif) güce, oradan da günümüzün başarı toplumundaki "depresif" (içselleştirilmiş) güce evrildiğini ve ayrıca artık şiddet, bireyin bizzat kendi kendine uyguladığı, "özgürlük" kılıfına bürünmüş anonim ve sisteme içkin bir olgu olduğunu vurgulamıştır.·
26 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.