Katlanmak da Bir Yaşama Biçimi mi?
Yaşamak benim için kolay okunan ama katlanması çok zor bir kitap oldu. Okurken ağladım ve bazı yerlerde devam etmekte gerçekten zorlandım. Çünkü anlatılan acı, abartılı ya da dramatik değildi; tam tersine fazlasıyla gerçekti. Belki de bu yüzden bu kadar can yakıcıydı. Yu Hua, acıyı bağırarak anlatmıyor, süslemiyor, dramatize etmiyor. Olan biteni sakin bir dille anlatıyor ve okuru tesellisiz bırakıyor. Bu da insanın içini daha çok acıtıyor.
Fugui’nin hayatında yaşadığı kayıplar bir noktadan sonra insanın dayanma sınırlarını zorluyor. Evladını kaybetmek gibi insanın belini büken bir acının ardından bile yaşamaya devam etmesi, beni en çok zorlayan nokta oldu. Çünkü kitap şunu göstermiyor: “Güçlü ol, ayağa kalk.” Tam tersine, hayatın insanı zorla ayakta tuttuğunu, bazen yaşamanın bir tercih değil bir mecburiyet olduğunu anlatıyor. Fugui yaşamaya devam ettiği için kahramanlaşmıyor; sadece başka bir seçeneği olmadığı için hayatta kalıyor.
Kitap boyunca isyan yok, büyük sözler yok, “neden ben” sorusu yok. Fugui başına gelenleri kabulleniyor gibi görünüyor ama bu kabulleniş huzurdan değil, yorgunluktan geliyor. Okur olarak insan, onun sessizliğinde kendi korkularıyla yüzleşiyor: Sevdiklerimizi kaybetsek bile hayat bizden devam etmemizi ister mi? Ve biz buna gerçekten katlanabilir miyiz?
Yu Hua’nın en çarpıcı yaptığı şeylerden biri de tarihi ve büyük olayları arka planda bırakması. Savaşlar, devrimler, açlık hep var ama merkezde değil. Merkezde sıradan bir insanın hayatı var. Bu da şunu çok net hissettiriyor: Büyük ideolojiler gelip geçiyor, ama bedelini hep küçük insanlar ödüyor. Fugui ne politik bir figür ne de bir sembol; o sadece hayatta kalmaya çalışan biri.
Kitap bittiğinde insana umut vermiyor, teselli sunmuyor. Ama yine de güçlü. Çünkü gerçeği saklamıyor. Yaşamak burada bir zafer değil; bir direniş bile değil. Daha çok sessiz bir katlanma hâli. Belki de bu yüzden bu kitap bu kadar acı verici. Çünkü okurken “bu bir kurgu” diyemiyorsunuz. Her şey çok mümkün, çok yaşanmış ve çok tanıdık.
Bu kitap bana şunu düşündürdü: Yaşamak bazen mutlu olmak değil, bazen güçlü olmak da değil. Bazen sadece nefes almaya devam etmek. Ve bu gerçek olduğu için insanın canını daha çok yakıyor.
·
29 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.