BİR KİTAP BEŞ SORU BEŞ CEVAP
BİR KİTAP, BEŞ SORU, BEŞ CEVAP
1. Bu kitabı neden okudun?
Türk edebiyatının önemli şairlerinden biri olan Ziya Osman Saba’nın öykülerini merak ettiğim için bu kitabı okumak istedim. Evde uzun süredir okunmayı bekleyen bir kitaptı. Ayrıca kısa öykülerden oluşması ve adının bile huzurlu bir çağrışım yapması merakımı daha da artırdı.
2. Yazarı tanıyor musun, daha önce kitaplarından okudun mu?
Ziya Osman Saba’yı şair kimliğiyle ismen tanıyordum. Şiirlerinden bazılarını okumuştum ancak daha önce yazara ait bir kitap okumamıştım. Bu kitap sayesinde Ziya Osman Saba’nın hayatından izler taşıyan öykülerle karşılaştım ve yazar hakkında oldukça kapsamlı bilgi sahibi oldum. Yedi Meşaleciler hareketinin kurucularından olan yazarın; içtenliği, sessiz hüznü ve insan sevgisini anlattığı öyküleri, okurun içinde derin bir burukluk bırakıyor.
3. Kitabın dili ve akıcılığı nasıldı?
Kitabın dili son derece sade, duru ve samimi. Abartılı betimlemelerden uzak olmasına rağmen duygusu oldukça güçlü. Öyküler sakin bir tempoda ilerliyor; acele etmiyor, okuru yormuyor, ağır ağır akıyor. Okuru anlatılan mekânın ve durumun içine çekiyor. Okurken insan kendini geçmiş bir zamana, eski İstanbul sokaklarına, küçük ama anlamlı anların içine bırakıyor. Durum öyküleri yazdığı için öykülerin ağır ilerlemesini doğal buluyorum. Ayrıca öykülerin yazarın kendi anılarını içermesi de kitaba ayrı bir güzellik katıyor; okura otobiyografik bir metin okuma deneyimi sunuyor.
4. Kitaptaki unutamadığın karakter kimdi ve seni etkileyen sahne hangisiydi?
Kitap iki bölümden oluşuyor: Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi ve Değişen İstanbul. Toplu öykülerden oluşan eserde, ilk bölümde dokuz, ikinci bölümde ise yedi öykü yer alıyor. Ziya Osman Saba, öykülerinde daha çok kendi yaşamından izler taşıyan, küçük ama anlamlı anlara odaklanan sahneler sunuyor.
Bazen bir babadan kalan bir elbisenin hayatın düzenine devam etmeye yardımcı olması, bazen bir bebeğin değişen hayata yeni bir düzen ve umut getirmesi anlatılıyor. Bir öyküde yeni kitaplarla tanışmanın sevinci, bir diğerinde yeni bir eve taşınmanın heyecanı gözler önüne seriliyor. Kimi zaman Neveser adlı bir vapurla yapılan bir gezintiye çıkıyor, kimi zaman Kurban Bayramı’nın çocukluk heyecanını yeniden yaşıyoruz.
Değişen İstanbul bölümündeki öyküler ise geçmişe duyulan özlemi anlatan duygu yüklü metinlerden oluşuyor. Okur; eski İstanbul’un sokaklarında, mahallelerinde dolaştırılıyor. Yazarın doğup büyüdüğü ev, küçük yaşlarda anneannesiyle gidilen misafirlikler, yaz gezintileri, babasıyla yaşadığı anlar, kışın sinema ve gazinolara gidişler, okulu ve çalıştığı banka sımsıcak bir anlatımla sunuluyor. Limanda adlı, daha önce basılmamış öykü ise insana hayatın sonunu hatırlatan, düşündürücü bir metin olarak öne çıkıyor. Selim İleri’nin son sözü de oldukça etkileyici:
“Bu şiirlerle haşır neşir oluşum, ömürlerin yalnızca iyiliğe adanması konusunda düşünmeme fırsat tanıdı, yol açtı.”
(s. 253)
Kitapta özellikle insanların küçük mutlulukları, aile içi sahneler ve geçmişe duyulan özlem beni derinden etkiledi. Geçmişin bir fotoğraf karesi gibi zihinde canlandığı anlar, hüzünle karışık bir tebessüm bıraktı.
5. Kitapta kendinle ilgili, kendine yakın hissettiğin bir bölüm oldu mu?
Geçmişe duyulan özlem, sade bir hayat isteği ve küçük mutlulukların insan hayatındaki yeri bana çok yakın gelen temalardı. Hayatımıza giren insanların zihnimizde yer etmesi, gün gelip hatırlanması; büyük olaylar yerine küçük anların değerinin hatırlatılması kitapta beni en çok etkileyen yönlerden biri oldu.
Okurken sık sık durup düşünme ihtiyacı hissettim. Okul öyküsündeki gibi, ilkokuldan ya da üniversiteden arkadaşların bir gün yeniden bir araya gelmesi hâlinde neler hissedileceğini düşündüm. Hayatın ne kadar değiştiğini, bir zamanlar hiç ayrılmayacak gibi kardeşçe yaşadığımız insanlarla yollarımızın bir daha kesişmemesini fark ettim. Bu açıdan öykülerin bende bıraktığı o derin ve sessiz hüzün duygusunu uzun süre unutamayacağımı düşünüyorum.
DEĞERLENDİRME
Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi, Ziya Osman Saba’nın insanı sessizce saran, kalabalık duygular yerine küçük ama derin anlara odaklanan öykülerinden oluşan çok kıymetli bir kitap. Yazar, gündelik hayatın içindeki sıradan gibi görünen anları; aile bağlarını, geçmişe duyulan özlemi, kaybolan zamanın hüznünü ve sade bir hayat arzusunu büyük bir içtenlikle anlatıyor.
Öykülerde acele yok; her şey olması gerektiği kadar, ağır ve dingin bir ritimle ilerliyor. Bu sakinlik, okuru yormak yerine durup düşünmeye davet ediyor. Eski İstanbul’un sokaklarında gezdiren, çocukluk anılarına, bayramlara, vapur yolculuklarına ve küçük sevinçlere dokunan anlatımı, geçmişi bir fotoğraf karesi gibi zihinde canlandırıyor.
Ziya Osman Saba’nın otobiyografik izler taşıyan bu öyküleri, insanın hayatında yer eden kişileri ve anları yeniden hatırlamasına vesile oluyor. Büyük olayların değil, küçük mutlulukların ve kısa karşılaşmaların insanın ruhunda ne kadar derin izler bıraktığını fark ettiriyor. Kitabı bitirdiğinizde içinizde hüzünle karışık bir sükûnet, tanıdık bir burukluk kalıyor.
Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi, geçmişle bağ kurmak, sade bir hayatın değerini hatırlamak ve insanın iç sesini dinlemek isteyen okurlar için zamansız ve çok özel bir kitap.
Kitap Adı: Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi
Yazar: Ziya Osman Saba
Tür: Öykü
Yayınevi: Can Yayınları
Sayfa Sayısı: 256
·
66 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.