Halide Edip Adıvar /Vurun Kahpeye
Halide Edip Adıvar/Vurun Kahpeye
Kitabın değerlendirilmesinde faydalandı” PDR de bir ömür” Kitabı için sevgili hocam Nilüfer Voltan Acar‘a sonsuz teşekkürler
Halide Edip Adıvar Cumhuriyet’in ağzı kızı Türk edebiyatında kadın yazarlığın öncüsü
NVA nın Ayşe Durakbaşa dan aktardığına göre, demokratik bir kadın ve Atatürk devrimine ihanet eden iktidar hası olan bir kadın olarak ifade eder
Roman kurtuluş Savaşı yıllarında Anadolu’nun adı bilinmeyen bir kasabasına öğretmen olarak atanan Aliye’nin hikayesidir
Kadının toplumdaki yeri ve rolünü işlediği romanda din ise adı altında dönen iki yüzlükleri Yobazlığın ve bağnazın aydınlıkla mücadelesini anlatır Halide Edip.
Kitap ,kadın erkek arasındaki eşitsizlikleri gün yüzüne sererken kadının cinsiyeti ve toplumun kadından beklentilerini gözler önüne sermektedi
Aliye toplumun beklediği edilgen kadın tipini aykırı davranarak erkek egemen dünyaya baş kaldırır ve bunun bedelini canı öyle öder
NVA “PDR de bir ömür” adlı kitabında aşağıdaki pasaj toplumun o dönemde kadın kimliğini ve toplumun kadından beklediği rolleri çok iyi ifade eder
“ toplumda kadından beklenenler ve toplumsal cinsiyet rolü başlığı altında şunları ifade etmiştir
Toplumsal yapı içinde kadınlardan sürekli öneride bulunmaları kendi kişiliklerini göz ardı etmeleri ve başkaları için çaba göstermeleri beklemektedir kadın annedir evinin hanımıdır sevgidir onun yapması gereken işler vardır ve nasıl davranması gerektiğini önceden belirlenmiştir milli mücadele döneminde yazılan bu eserde kadın canı pahasına olsa vatan uğruna mücadele etmelidir fakat bu mücadele eden kasıt kadının daha çok evdeki çabasını ifade etmektedir eserde Aliye öğretmenin kendi ayakları üzerinde durması ve güçlü bir kadın imajı sergilediği aşağııda alan ifadelerden anlamak mümkündür
[toprağınız toprağım eviniz evim burası için bu dünya çocukları için bir ana ışık olacağım ve hiçbir şeyden korkmayacağım vallahi de billahi]
Aliye öğretmenin Vatan kurtuluşu ve ilerlemesi için sorumluluk alması kendi gücünün farkında olarak hiç kimsenin gitmediği bir kasabaya gitmeye cesareti göstermesi feminist terapi açısından önemli olan durumlar içermektedir.
Ayrıca kadının aşağılanması kadına yönelik kullanılan kelimeler yüklenen sıfatlar bakımından da farkındalık kazandıran bir eser
Güzelliği yüzünden iftiraya uğrayan Ali’ye öğretmen vatanın namusunu kirlettiği iddia edilerek, baş kaldırdığı egemenliklerini yıktığı Hacı Fettah Efendi ve Uzun Hüseyin Efendi’nin halkı galyana getirmesi sonucu halk tarafından linç edilerek öldürülür
Roman dönemin koşulları içerisinde bir kadının cinsel yaşantısının olabiliritesi açısından da değerlendirilebilir o dönem itibarıyla baktığımızda nişanlı da olsa bir erkekte birlikte olman çok hoş karşılanacak bir durum değildir ama Aliye nişanlısı Tosunla birlikte olur, ve o dönemde yine kadının eşi ve yakın akrabaları haricinde erkeklerle konuşması caiz görünmezken Ali’ye gayrimüslimlerle bile iletişime geçebilen kendini ifade edebilen bir kadındır, hiçbir otoriteye(ağa , şeyh,hacı ,ileri gelen) boyun eğmemiş doğru bildiklerini yüzlerine yüzlerine haykırmıştır bu da Aliye’nin sonu olmuştur.
·
29 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.