Zülfü Livaneli’nin Bekle Beni adlı eseri, yazarın en güçlü yapıtları arasında yer almasa da, günümüz siyasal ve toplumsal gerçeklerine yönelttiği eleştirilerle dikkat çekici bir metindir. Livaneli, bireysel bir hikâye üzerinden devletler ile halklar arasında süregelen baskı, yönlendirme ve korku ilişkisini görünür kılarken, özellikle bizim gibi yasama, yürütme ve yargının bağımsızlığının tartışmalı olduğu ülkelerde yaşanan olaylara ayna tutar.
Eserde ele alınan askerlik, keyfi tutuklamalar ve devlet baskısı gibi uygulamalar her ne kadar 1960’lı yılların daha katı koşullarını yansıtsa da, bu durumların günümüzde farklı biçimlerde hâlâ devam ettiğini görmek mümkündür. Bu yönüyle Bekle Beni, yalnızca geçmişe ait bir anlatı değil; bugünü sorgulatan, hatta bugünü ifşa eden bir metin hâline gelir. Okur, anlatılanların tarihte kalmadığını, yalnızca biçim değiştirerek sürdüğünü fark eder.
Livaneli’nin eleştirisinin merkezinde “beklemek” kavramı yer alır. Bu bekleyiş, yalnızca bir kişiyi ya da bir dönüşü beklemek değildir; adaletin gelmesini, özgürlüğün tanınmasını, hukukun işlemesini beklemektir. Karakterler gibi toplum da sürekli bir erteleme hâline mahkûm edilmiştir. Beklemek, bu noktada bir umut olmaktan çıkarak, bireyin ve halkın pasifleştirilmesinin bir aracına dönüşür. İnsanlar bekledikçe susar, sustukça alışır ve zamanla yaşananları olağan kabul etmeye başlar.
Eserde medya da bu düzenin önemli bir parçası olarak ele alınır. Halkın gazetelere güvenmemesine rağmen, yine aynı gazetelerde devlet eliyle yazdırılan haberler üzerinden birbirine düşman hâle gelmesi, toplumun nasıl kolaylıkla yönlendirildiğini gösterir. Aydın kesimlerin, yalnızca okuma yazma bildikleri, kitap okudukları ve sorguladıkları için dışlanması ise bu sistemin bilinçli bir sonucudur. Devlet için tehdit oluşturan bu kesimin yalnızlaştırılması, halkın ise kendi cehaletiyle bu duruma alet olması eserde sert ama gerçekçi bir dille eleştirilir.
Livaneli, dolaylı biçimde gelişmiş ülkelerdeki insan hakları, hayvan hakları ve çevre bilincine de gönderme yaparak, asıl sorunun yöneticilerden ziyade toplumun düşünce biçiminde ve kabullenişlerinde yattığını hissettirir. Bu karşılaştırma, okura ülkece benimsenen tutumları ve değerleri sorgulatır.
·
30 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.