Bu metni “masal” diye anmak da mümkün; ama o masal çocuklara anlatılan türden mi gerçekten? 1868 İstanbul’unda camilerin gölgesinde, kütüphane raflarının arasında, sokak aralarında dolaşan kediler aracılığıyla insana dair hırsı, iktidar arzusunu, bilgiyi, sadakati ve aşkı anlatan katmanlı bir anlatı bu. Hayvanlar konuşuyor evet; ama asıl konuşan, insanın kendisiyle kuramadığı o dürüstlük değil mi?
Cihangir’in hikayesi bir şehir hikayesinden ayrılmaz; anlatı onun yolculuğunu İstanbul’un sokakları, kütüphaneleri ve minareleriyle paralel biçimde ilerletir. Şehir burada hem bir fon hem de geçmişiyle ve sırlarıyla yaşayan bir karaktere dönüşür. Kayıp bir kardeşin gölgesi, babadan devralınan sessizlik ve bilginin peşinde geçen bu yolculuğun ortasında kediler, insanların söyleyemediklerini dile getiren varlıklar gibi durur ve tıpkı insanlar gibi ne tamamen masumlar ne de tümüyle bilgedir.
Sofya ise sadece güzelliğiyle diğer kedileri kendine aşık eden bir varlık değil; burada aşk romantik bir süs hiç değil, tamamen dönüştürücü ve insanı kendine yaklaştıran bir kuvvet ve haliyle Sofya bu anlatının bence kalbiydi.
Kitap; aileye kulak vermeyi, mirasla hesaplaşmayı, doğruluğun ve bilginin er ya da geç galip geleceğini didaktikleştirmeden anlatırken, hayvanların kişiselleştirilmesiyle bir çocuk kitabı kolaycılığına düşmeden masal geleneğinin içinden dile geliyor ve bu yönüyle yaştan bağımsız; dikkatli, sezgisi açık ve sorular sormaya hevesli bir okur talep ediyor.
Artık kedilere daha farklı bir gözle bakacağım, bu kesin. Belki Cihangir ve Sofya bizim buralara da gelir, ne dersiniz; bir kütüphane rafında, Kız Kulesi’nin oralarda, Üsküdar’da ya da kendi oturduğunuz semtte karşınıza çıkan bir kedi neden Cihangir olmasın, ya da Sofya… “Ne insanoğlunun hikayesi biter, ne şehrin, ne de kedilerin. Çünkü dünyada insanı insan, kediyi de kedi yapan tek şey aşktır.” diyordu Cihangir. O yüzden onları bir yerlerde mutlaka yine görürüz. “Ayrılması güç bir ülkeydi masallar,” derken yazar haklıydı elbette; Cihangir ve Sofya’dan, bu masaldan ayrılmak da hiç kolay değil.
·
311 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.