AŞK DEĞİL YARA
Emily Brontë’nin Uğultulu Tepeler’i edebiyat tarihinde sıklıkla “büyük ve tutkulu bir aşk hikâyesi” olarak anılsa da roman dikkatle okunduğunda bunun bir aşk romanından çok *travma, bağlanma ve iyileşememişlik üzerine psikolojik bir trajedi* olduğu görülür.
Romanın merkezindeki Heathcliff karakteri sevgi arayışından çok görülme, değerli hissetme ve tutunma ihtiyacıyla hareket eder. Çocuklukta yaşadığı terk edilme, aşağılanma ve dışlanma, onun iç dünyasında derin bir değersizlik inancı yaratır. Ancak Heathcliff bu temel yarayla doğrudan yüzleşmek yerine, öfke, intikam ve kontrol davranışlarıyla hareket eder. Böylece asıl kırılgan duygular (yalnızlık, terk edilme korkusu, sevilmeme) yerini ikincil duygulara bırakır. Bu durum, onu sadece trajik değil, aynı zamanda kendi yıkımında sorumluluk taşıyan bir karakter hâline getirir.
Catherine ile Heathcliff arasındaki bağ da geleneksel anlamda bir aşk olarak değil daha çok tetiklenen bir travma bağı olarak okunabilir. İki karakter, birbirlerini iyileştirdikleri için değil, aynı yaradan geldikleri için birbirlerine tutunurlar. Catherine’in “Ben Heathcliff’im” sözü romantik görünse de psikolojik açıdan bu, sağlıklı bir bireysellikten çok kimlik kaynaşmasını ve sınırların kayboluşunu ifade eder. Bu ilişki gelişim ve şefkat üretmek yerine, donma, takılı kalma ve geçmişe saplanma yaratır.
Catherine’in Edgar ile evlenmesi çoğu zaman bir ihanet olarak yorumlansa da, bu tercih aynı zamanda onun daha güvenli, daha saygı gören ve daha yaşanabilir bir hayata yönelme çabası olarak okunabilir. Bu, Heathcliff’ten vazgeçmekten çok, kendine daha iyi gelen koşulları seçme girişimidir. Bu açıdan Catherine’in kararı, romantik değil, varoluşsal bir hayatta kalma refleksi olarak değerlendirilebilir.
Romanın ikinci kuşağında, Cathy ve Hareton ilişkisi genellikle umut ışığı olarak görülür. Ancak bu bağ da saf ve kendiliğinden bir sevgiyle başlamaz. Cathy, Hareton’u başlangıçta aşağılar; Linton’un ölümüyle gelen yalnızlık sonrasında Hareton’a yönelir. Bu da ilişkinin ilk motivasyonunun sevgi değil, tutunma ve yalnız kalmama ihtiyacı olduğunu düşündürür. Ancak burada önemli bir fark vardır: Cathy zamanla kendi aşağılayıcı tavrını fark eder, empati geliştirir ve ilişki onarıma açık bir hâl alır. Bu, Heathcliff–Catherine döngüsünden farklı olarak, iyileşme ihtimaline alan açan bir ilişki biçimidir.
Romanın belki de en çarpıcı yönü, karakterlerin hiçbirinin tam anlamıyla “dürüst” olmamasıdır. Herkes kendi acısını farklı savunmalarla gizler:
Heathcliff acısını öfkeye dönüştürür.
Catherine çelişkilerini romantik anlatılarla örter.
Edgar çatışmadan kaçar.
Nelly, anlatıcı olarak birçok şeyi yumuşatır ya da görmezden gelir.
Bu dünyada kahraman yoktur; sadece kendi kapasitesiyle hayatta kalmaya çalışan yaralı insanlar vardır.
Heathcliff’in en büyük trajedisi, Catherine’in ölümüyle birlikte yalnızca sevdiği kişiyi değil, aynı zamanda kendi iyileşme ihtimalini de gömmüş olmasıdır. Yas tutmak yerine acıya tutunur,acıyı işlemek yerine onu kimliğinin merkezine koyar. Böylece romanın asıl trajedisi, büyük bir aşk değil, kaçırılmış bir iyileşme ihtimali hâline gelir.
Bu açıdan Uğultulu Tepeler, bende romantik bir coşku değil, daha çok bir boşluk hissi bıraktı. Bu boşluk, kimsenin tamamen suçlu ya da masum olmadığı, herkesin kendi duygusal sınırları içinde davrandığı bir dünyadan doğmuş.
Roman, sanki bizlere şunu fısıldıyor :
İnsanlar çoğu zaman sevgiyi değil, yaralarını yaşarlar.
Ve bazen acıya tutunmak, iyileşmeye tutunmaktan daha kolay gelir.
·
31 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.