Bu kitabı okurken sık sık durup düşündüğümü hatırlıyorum. Çünkü Swann’ların Tarafı hızlı okunacak, olaydan olaya akan bir roman değil; aksine insanı yavaşlatan, düşünmeye zorlayan, hatta bazen sabrını sınayan bir metin. Ama tam da bu yüzden etkileyici. Proust, zamanı ve hafızayı öyle bir ele alıyor ki, okurken kendi geçmişinle yüzleşmeden edemiyorsun.
Kitapta beni en çok etkileyen şey, hatıraların ne kadar güçlü olabileceğini bu kadar sade ama derin bir şekilde anlatabilmesi oldu. Küçücük bir tat, bir koku ya da bir an, insanı yıllar öncesine götürebiliyor. Proust bunu sadece anlatmıyor, yaşatıyor. Okurken bazı sahnelerde kendimi çocukluğuma, çoktan unuttuğumu sandığım anlara giderken buldum.
Swann’ın Odette’e duyduğu aşk ise oldukça sarsıcıydı. Bu aşk, romantik olmaktan çok karmaşık ve yorucu. Kıskançlıkla, takıntıyla ve belirsizlikle örülü bir ilişki. Swann’ın hisleri zaman zaman insana rahatsızlık veriyor ama bir o kadar da tanıdık. Çünkü Proust aşkı idealize etmiyor; olduğu gibi, tüm çelişkileriyle gösteriyor.
Dili yer yer ağır ve uzun cümlelerle dolu olsa da, bu anlatım kitabın ruhuna çok yakışıyor. Betimlemeler bazen sayfalarca sürüyor ama bu detaylar sayesinde karakterlerin dünyasına gerçekten girebiliyorsun. Her şey aceleye getirilmeden, sindire sindire anlatılıyor.
Swann’ların Tarafı benim için kolay bir okuma değildi ama bitirdiğimde “iyi ki okumuşum” dediğim kitaplardan biri oldu. Zaman, hafıza ve insan ruhu üzerine bu kadar derin düşünen bir eserle karşılaşmak kolay değil. Sabırlı okurunu fazlasıyla ödüllendiren, iz bırakan bir kitap.
·
69 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.