Spoiler İçerebilir
Herkese merhaba
Son zamanlarda okurken en keyif aldığım kitaplardan biri oldu Udi. Bedia karakterini Fatma Aliye öyle güçlü, öyle zarif çizmiş ki, okurken hayranlık duydum; hatta yer yer imrendiğim bir kişilik oldu.
Kitabın başlarında Bedia’yı; ailesi tarafından sevilen, müzikle büyüyen, yeteneği özellikle babası tarafından desteklenen, maddi ve manevi anlamda güvenli bir hayatın içinden gelen bir kadın olarak tanıyoruz. Müziğe yaklaşımı da çok dikkat çekici: Para kazanmak ya da insanları eğlendirmek için değil, sanatsal bir haz ve içsel bir ihtiyaç olarak müzikle bağ kuruyor. Helula ile olan karşılaşmalarında bu fark özellikle belirginleşiyor ve Fatma Aliye burada müziğe dair dönemin alışılmış anlayışına karşı güçlü bir duruş sergiliyor.
Ancak Bedia’nın hayatı, ailesini kaybettikten sonra ve özellikle eşi Mail’in değişen tutumlarıyla bambaşka bir yöne evriliyor. Mail’in savurgan, sorumsuz ve sadakatsiz hâli Bedia’yı ciddi bir sınavın içine sokuyor. Buna rağmen Bedia’nın verdiği tepkiler beni en çok etkileyen nokta oldu. Eşini sevmesine rağmen, kendine olan saygısından ödün vermemesi; duygularını bastırıp mantığıyla hareket etmesi gerçekten çok güçlü bir duruş. Aynı şekilde Helula ile yüzleştiğinde onu suçlamaması, “Sen kendine layık gördüğün hayatı yaşıyorsun, hata benim kocamda” diyebilmesi de büyük bir olgunluk örneğiydi.
Bu noktada Fatma Aliye’nin çok dengeli bir anlatım kurduğunu düşünüyorum. Hem geleneksel hayatı ve ahlak anlayışını yansıtırken hem de Helula karakteri üzerinden okuru düşünmeye sevk ediyor. Kimseyi tek boyutlu çizmeden, her karakterin bulunduğu yeri anlamamıza imkân tanıyor.
Öte yandan Bedia’nın abisinin ölümünden sonra geçim meselesiyle yüzleştiğinde kendini “evin erkeği” olarak nitelendirmesi de dönemin aile yapısına ve kültürel kodlarına önemli bir gönderme. Çünkü o dönemde –hatta büyük ölçüde bugün bile– evin maddi sorumluluğu erkekle özdeşleştiriliyor. Buna rağmen Bedia’nın, kimsesi kalmadığında bile evlenmeyi ya da birine yaslanmayı seçmeyip, tamamen kendi emeğiyle ayakta durması beni en çok etkileyen nokta oldu.
Üstelik bunu yaparken iffetine, onuruna ve kendine olan saygısına zarar vermeden ilerlemesi… Kendi değerini önce kendisinin koruması gerçekten çok güçlü bir mesajdı. Açıkçası ben Bedia kadar vakur duramazdım; özellikle Helula’ya ve Mail’e karşı. Helula’nın yaptığının yanlış olduğunu biliyoruz ama bugün de hayat böyle değil mi? Para kazanmak aslında zor değil; asıl zor olan, helalinden, kendini değersizleştirmeden, çizgini bozmadan kazanabilmek. Günümüzde bu zorluğu daha da derinden hissediyoruz.
Mail’in de Helula’ya karşı Bedia’yı savunması ayrıca dikkatimi çekti. Helula’ya “Bedia’nın adını ağzına alacak bir kadın değilsin” demesi, Bedia’yı gözümde daha da yüceltti. Çünkü bu, onun çizgisinin ve saygınlığının başkaları tarafından da kabul edildiğini gösteriyordu. Bence hayatta hepimizin bu sınırı, bu saygı çizgisini herkese karşı koruması gerekiyor.
İyi ki kesişmiş yollar dediğim kesinlikle herkese gönül rahatlığıyla önereceğim kitaplardan biri oldu. Herkese iyi okumalar dilerim
·
44 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.