Netoçka Nezvanova, Dostoyevski’nin büyük romanlarına giden yolun başında duran, ama o yolun bütün acısını ve karanlığını şimdiden sırtlanan bir eserdir. Bu romanı okurken bir hikâyeye değil, yavaş yavaş şekillenen bir bilince tanık oluruz yoksulluğun, sevgisizliğin ve yanlış anlaşılmanın içinde büyüyen bir çocuğun dünyayı kavrayışına. Netoçka’nın sesi ne masumdur ne de bütünüyle kırılmıştır tam tersine, erken olgunlaşmış bir ruhun, kendisine ağır gelen hayatla kurduğu çarpık ama dürüst ilişkinin sesidir. Üvey babasının yarım kalmış dehası, annesinin sessiz çaresizliği ve evin içindeki boğucu atmosfer, çocuğun kalbinde hem hayranlık hem korku üretir. Dostoyevski burada kötülüğü bağırarak değil, gündelik hayatın içindeki küçük kırılmalarla anlatır sevgiyle zulüm, şefkatle yıkım aynı anda var olur. Netoçka daha sonra aristokrat bir çevreye girdiğinde, maddi rahatlığın ruhsal yaraları iyileştirmediğini görürüz sınıf atlamak, insanın içindeki yalnızlığı ortadan kaldırmaz. Roman ilerledikçe mesele fakirlikten zenginliğe değil, insanın kendisini tanıma çabasına dönüşür. Sanat, sevgi, sadakat ve suçluluk duygusu Netoçka’nın iç dünyasında birbirine dolanır. Eserin yarım kalmış olması bir eksiklik gibi görünse de aslında metnin ruhuna yakışır; çünkü Netoçka’nın hayatı da tamamlanmış bir hikâye değildir. Okur, kapatılmamış kapıların önünde bırakılır ve tam da bu yüzden roman bittiğinde Netoçka’nın sesi susmaz. Dostoyevski’nin sonraki büyük karakterlerinde göreceğimiz o derin iç hesaplaşmanın, suçlulukla sevginin iç içe geçtiği o karanlık ruh hâlinin ilk izleri burada açıkça hissedilir. Netoçka Nezvanova, bir roman olmaktan çok, insan ruhunun yaralı ama inatçı tarafına tutulmuş uzun bir bakıştır.
·
71 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.