Gerçek başlangıç bu değil...
Kitaptan beklentilerimin büyük ölçüde karşılanmadığını söylemeliyim. Başlıktan hareketle, felsefenin ne olduğu, nasıl ve neden başladığına dair daha kurucu, daha sarsıcı bir tartışmayla karşılaşmayı umuyordum. Oysa kitap, çoğu zaman bu temel soruların etrafında dolanan ama onlara doğrudan temas etmekten özellikle kaçınan bir metin izlenimi bıraktı bende.
En temel problemim, Gadamer’in metin boyunca fazlasıyla dolaylı bir anlatım tercih etmesi. Felsefenin başlangıcı gibi son derece güçlü ve provokatif bir kavram ele alınıyorken yazarın dili sürekli temkinli, geri çekilen ve açıklık yerine ima etmeyi seçen bir çizgide ilerliyor. Bu durum, metni derinlikli kılmaktan ziyade yer yer muğlaklaştırıyor. Okur olarak, düşünmeye davet edilmekten çok, zaten aşina olunması beklenen bir hermenötik geleneğin içine bırakıldığımı hissettim.
Kitapta Antik Yunan düşüncesine yapılan göndermeler hiç kuşkusuz Gadamer’in entelektüel yetkinliğini gösteriyor. Ancak bu göndermeler bana göre eleştirel bir yeniden okuma sunmaktan çok, geleneği yeniden onaylama işlevi görüyor. “Başlangıç” kavramı, radikal bir kopuş ya da felsefi bir kriz anı olarak değil, neredeyse doğal ve kaçınılmaz bir süreç gibi ele alınıyor. Bu yaklaşım, felsefenin sarsıcı ve huzursuz edici yönünü ciddi biçimde törpülüyor.
Bir diğer rahatsız edici nokta ise metnin fazlasıyla içe dönük olması. Gadamer sanki felsefeyi filozoflar arasında süren kapalı bir sohbet olarak ele alıyor. Güncel düşünsel sorunlarla, modern öznenin krizleriyle ya da çağdaş felsefi çatışmalarla bağ kurma çabası neredeyse hiç yok. Bu da kitabı, yaşayan bir düşünme pratiğinden çok, geleneğin kendi kendini yorumladığı bir akademik metne dönüştürüyor.
Son olarak, kitabın bana göre en büyük eksikliği, okuru gerçekten zorlamaması. Gadamer’in otoritesi metnin her satırında hissediliyor, ancak bu otorite çoğu zaman sorgulanmaya açık kapılar bırakmak yerine, okuru sessiz bir kabule davet ediyor. Oysa felsefenin başlangıcını tartışan bir metnin, okuru rahatlatmaktan çok huzursuz etmesi gerektiğini düşünüyorum.
Kısacası, Felsefenin Başlangıcı bana göre büyük bir başlık altında, fazla güvenli ve fazla korunaklı bir düşünme alanı sunuyor. Gadamer’in felsefi mirasına duyulan saygıyı anlasam da bu kitabın felsefenin gerçekten “başladığı” o sarsıcı eşiği yakalamaktan uzak kaldığını düşünüyorum.
·
119 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.