Spoiler....
İrade Terbiyesi kitabını okuduktan sonra içimde kalanları, kendi ağzımdan dökeyim size. Jules Payot’un bu eseri (orijinali 1893-1895 civarı) benim için tam anlamıyla “keşke 18-20 yaşımda karşılaşsaydım” dedirten nadir kitaplardan biri oldu. Ali Fuat Başgil’in o meşhur cümlesini şimdi çok daha iyi anlıyorum: Okurken gerçekten içimde bir tahassür + nedamet karışımı hissettim.
Kitap esas olarak şunu söylüyor: İrade duygusal bir güçtür. Akılla değil, duyguyla şekillenir ve terbiye edilir. En büyük düşmanımız da isteksizlik (tembellik, erteleme, bahane üretme). Payot diyor ki “İnsan her şeye bahane bulabilir, isteksizliğin desteğiyle bu bahaneler beton gibi sağlamlaşır.” Bu cümle direkt kalbime oturdu, çünkü tam da benim yıllardır yaptığım şeydi.
Kitap kabaca 5 ana bölümde ilerliyor:
- İlk bölümlerde irademizi zayıflatan dış kaynaklar anlatılıyor: Eğlence düşkünlüğü, arkadaş çevresinin olumsuz etkisi, şehvet/cinsellik gibi dürtüler, boş lakırdı yapan ortamlar… Bunlar iradeyi sürekli aşağı çeken şeyler.
- Sonra iç kaynaklar geliyor ki bence kitabın en güçlü kısmı burası: Tefekkür, derin düşünme, büyük üstatların (mesela Goethe, Pascal gibi isimlerin) etkisi, düzenli çalışma alışkanlığı, sağlıklı beslenme bile irade terbiyesine katkı sağlıyor diyor. Özellikle tefekkür kısmı çok etkiledi beni; “Düşüncelerimiz irademizin hamuru” gibi bir bakış açısı var.
- En sonda da pratik yollar: Sabır = sebat, küçük adımlarla alışkanlık inşa etmek, aşırıya kaçmadan düzenli çalışmak, beyin yormadan dinlenmek vs.
En çok altını çizdiğim yerlerden biri: “Beynini parlatacağım diye aşırı çalışırsan tam tersi körelirsin.” Bu bana çok şey öğretti. Eskiden “daha çok çalışayım” diye kendimi tüketirken şimdi daha akıllıca planlıyorum.
Cemil Meriç’in “Disiplin içinde çalışmayı bu kitaptan öğrendim” demesi boşuna değil. Gerçekten de öyle. Kitap 130 küsur yıl önce yazılmış ama sanki dün yazılmış gibi güncel. Dijital çağda scroll yaparken, kısa videolara kaptırıp giden irademizi anlatıyor resmen.
Eksileri? Dil biraz eski usul, bazı yerleri ağır gelebilir (özellikle ilk baskı çeviriler). Yeni çeviriler (Hakan Alp mesela) daha akıcı olmuş. Bir de bazı kısımlar dönemin Fransız eğitim sistemi ve üniversite öğrencilerine çok odaklı, o yüzden herkes için %100 birebir uymayabilir ama ana fikir evrensel.
Kime tavsiye ederim?
- Erteleyenlere
- “Niye yapamıyorum” diye kendine kızanlara
- Üniversite/ lise çağındaki gençlere (keşke bana da biri verseymiş o zaman)
- Zihinsel iş yapan, dikkat dağıtıcılarla boğuşan herkese
Kısaca: Bu kitap başucu kitabı olmaya hak kazanmış. Okuyup kenara atmayacaksın, defalarca döneceksin. İrade zayıflığına çare arıyorsan, “İrade duygusal bir güçtür” cümlesini hayatına kazımak istiyorsan… kesinlikle oku. Ben okuduktan sonra hayatımda ufak ama kalıcı değişiklikler yapmaya başladım, umarım sen de aynısını yaparsın.
Sana da “Geç kaldım” dedirtmesin bu kitap, hemen başla derim.
·
41 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.